เสียงดังตุ้บอู้อี้ดังขึ้น ปลุกเถาจือที่กำลังเหม่อลอยให้สะดุ้งตื่น
เธอรู้ว่าเสียงนั้นคืออะไร เธอเคยแอบมองอยู่สองครั้ง นั่นเป็นเสียงที่พี่ว่านหลินกับพี่ซุ่นจื่อทะเลาะกันในห้อง จนชนข้าวของล้มระเนระนาด
ตราบใดที่ผู้ใหญ่ไม่อยู่บ้าน ทั้งสองคนก็จะหลบไปตีกันในห้องฝั่งตะวันตก ชนเก้าอี้ล้มบ้าง กระแทกมุมโต๊ะบ้าง
เธอไม่เข้าใจว่าทำไมพวกเขาถึงต้องทะเลาะกัน ทั้งที่ดูสนิทสนมกันดีแท้ ๆ
แต่เธอก็ไม่กล้าบอกพ่อแม่ของพี่ว่านหลิน เพราะพี่ว่านหลินเคยเตือนเธอไว้ว่า ถ้าพูดออกไป เขาจะไล่เธอออกไป ไม่ยอมให้เธออยู่บ้านเขาอีก
เธอไปไม่ได้
ท่านแม่บอกให้เธอเป็นภรรยาของพี่ว่านหลิน เธอจะถูกไล่ออกไปไม่ได้
ประตูรั้วลั่นเอี๊ยดเมื่อถูกผลักเปิด มีคนเดินเข้ามา หญิงวัยกลางคนหน้าตางดงามหิ้วตะกร้าใบหนึ่ง ข้างในมีไข่ไก่อยู่ครึ่งตะกร้า
เถาจือรีบร้องเรียก “ท่านอาสะใภ้” แล้วหันไปมองห้องของพี่ว่านหลิน
นี่คือแม่ของพี่ว่านหลิน
วันแรกที่มาอยู่บ้านสกุลจาง เถาจือก้าวเข้าบ้านมาก็ร้องเรียก “ท่านแม่”
ในความคิดของเธอ ท่านแม่ก็คือภรรยาของท่านพ่อ ท่านพ่อเป็นลูกชายของท่านย่า ส่วนท่านแม่เรียกท่านย่าว่าท่านแม่ เมื่อท่านอาสะใภ้เป็นแม่ของพี่ว่านหลิน และเธอเป็นภรรยาของพี่ว่านหลิน เธอก็ควรเรียกแม่ของพี่ว่านหลินว่าท่านแม่เช่นกัน
แต่ท่านลุงจางได้ยินแล้วก็ครุ่นคิดอยู่ครู่ใหญ่ ก่อนจะบอกให้เธอเปลี่ยนไปเรียกท่านอาสะใภ้
คนในหมู่บ้านบอกว่าเธอเป็นคนโง่ เด็ก ๆ ในหมู่บ้านก็ไม่ยอมเล่นกับเธอ เถาจือพอเข้าใจอยู่บ้างว่า ท่านลุงจางไม่อยากรับคนโง่อย่างเธอเป็นลูกสะใภ้
แต่เธอไม่กล้าขัดคำท่านลุงจาง ท่านแม่บอกว่าครอบครัวนี้เป็นคนดี ให้เธอเชื่อฟังพวกเขาต่อไป เธอจึงได้แต่ยอมเปลี่ยนคำเรียกอย่างว่าง่าย
ยังดีที่แม้ท่านอาสะใภ้จะไม่ยอมให้เธอเรียกท่านแม่ แต่ก็ดีกับเธอมาก คอยเช็ดตัว ซักเสื้อผ้า ทำอาหาร และรินน้ำให้ทุกวัน
แม้ท่านลุงจางจะไม่ยอมรับเธอเป็นลูกสะใภ้ แต่ก็เชิญหมอมาดูขาและเปลี่ยนยาให้ อย่างไรเสียเขาก็เป็นบัณฑิตซิ่วไฉ พูดคำไหนคำนั้นเสมอ
เถาจือคิดในใจว่า ท่านแม่ไม่ได้พูดผิดจริง ๆ ครอบครัวท่านลุงจางเป็นคนดี แม้แต่พี่ว่านหลินก็ยังดีกว่าลูกพี่ลูกน้องหลายคนที่บ้านท่านอารอง ซึ่งชอบแย่งของกินของเธอ อย่างน้อยเขาก็ไม่เคยแย่งของที่อยู่ในปากเธอ เธอจะต้องได้เป็นภรรยาของพี่ว่านหลินให้ได้
“เถาจือ พี่ว่านหลินของเจ้ากลับมาหรือยัง” ภรรยาของบัณฑิตจางชื่อเฝิงกุ้ยเจิน เป็นสตรีอ่อนโยนและใจดี
เถาจือยังไม่ทันได้ตอบ จางว่านหลินก็เดินออกมาจากห้องแล้ว ใบหน้าของเขาแดงระเรื่อเล็กน้อย เขาถลึงตาใส่เถาจือก่อนจะพูดว่า “ท่านแม่ ข้าเพิ่งกลับมา”
จ้าวซุ่นจื่อเดินตามออกมาด้วย หอบหายใจเหมือนเพิ่งวิ่งกลับมา “ท่านอาสะใภ้ ข้าก็มาด้วย พวกเราเพิ่งกลับมา”
“ซุ่นจื่อก็มาด้วยหรือ อย่าตามว่านหลินไปเล่นซนอีก ว่านหลิน รีบไปทำการบ้านเสีย เดี๋ยวพ่อเจ้ากลับมาต้องตรวจแน่ แม่จะไปทำกับข้าวก่อน” เฝิงซื่อยืนสั่งลูกชายอยู่ในลานบ้านเสร็จ ก็หิ้วตะกร้าเข้าไปในครัว
จางว่านหลินหันหลังกลับเข้าห้อง ส่วนจ้าวซุ่นจื่อกลับเดินอ้อมมาหาเถาจือ “ภรรยาเจ้าแมลงเหม็นนี่ว่าง่ายดีเหมือนกันนะ” จากนั้นจึงค่อยเดินตามเข้าไป
เถาจือยังคงนั่งอยู่บนม้านั่งยาว เงี่ยหูฟังอยู่นาน แต่ในห้องฝั่งตะวันตกก็ไม่มีเสียงอะไรดังออกมาอีก ก่อนท่านลุงจางจะกลับมา จ้าวซุ่นจื่อก็สะพายย่ามหนังสือกลับไปแล้ว
ก่อนจากไป เขายังอ้อมมาหาเถาจือแล้วเรียกอีกครั้งว่า “ภรรยาเจ้าแมลงเหม็น”
วันถัดมา หมอมาที่บ้าน คราวนี้ไม่ได้เอาอะไรพันขาเถาจืออีก เฝิงกุ้ยเจินใช้น้ำทำความสะอาดตัวเธออย่างละเอียด หลังจากนั้นกลิ่นเหม็นก็หายไป
ตอนบ่ายหลังเลิกเรียน ซุ่นจื่อกลับมาพร้อมจางว่านหลิน พอเขาเรียกเถาจือว่า “ภรรยาเจ้าแมลงเหม็น” อีกครั้ง เธอก็รีบเถียงว่า “ข้าไม่ใช่แมลงเหม็นแล้ว”
ซุ่นจื่อได้ยินดังนั้นก็โน้มตัวเข้ามาดมใกล้ ๆ แล้วหัวเราะเบา ๆ “ถ้าไม่เรียกภรรยาเจ้าแมลงเหม็น แล้วจะให้เรียกภรรยาเจ้าโง่หรือไง”
เถาจือเถียงไม่ออกอีกแล้ว เธอเริ่มไม่ชอบพี่ซุ่นจื่อขึ้นมานิดหน่อย
บ่ายวันถัดมา แดดแผดเผาจนพื้นดินขาวโพลน เป็นช่วงเวลาที่ร้อนที่สุดของวัน ทุกคนต่างหลบอยู่ในบ้าน ไม่มีใครออกไปไหน
เถาจือเดินออกจากลานบ้าน มองไปรอบ ๆ แต่ไม่เห็นพี่ว่านหลินกับจ้าวซุ่นจื่อ ทั้งที่เธอเห็นพวกเขาแอบออกจากลานบ้านไปแล้วถึงค่อยตามออกมา ทำไมพริบตาเดียวถึงหายไปเสียได้
รอบ ๆ ก็ไม่มีคนเดินผ่าน เถาจือจึงตัดสินใจไปดูริมแม่น้ำ ทุกวันเธอได้ยินท่านอาสะใภ้บ่นเตือนพี่ว่านหลินว่าอย่าลงแม่น้ำไปอาบน้ำ เธอรู้สึกว่าพี่ว่านหลินคงไม่ฟัง เหมือนกับที่ท่านลุงกับท่านอาสะใภ้ห้ามไม่ให้เขาทะเลาะกับคนอื่น แต่เขาก็ยังแอบตีกับพี่ซุ่นจื่อทุกวัน
ริมแม่น้ำดูเหมือนไม่ไกล แต่เถาจือเดินอยู่นานก็ยังไปไม่ถึง เฝือกที่ขาเพิ่งถอดได้ไม่กี่วัน เดินเหินจึงยังไม่คล่องนัก ก้าวหนึ่งลึกก้าวหนึ่งตื้น ทำให้เดินได้ช้า
“มีคนตกน้ำ! มีคนตกน้ำ!” จู่ ๆ ก็มีเสียงตะโกนร้อนรนดังมาจากริมแม่น้ำ
เถาจือชะงักฝีเท้า ก่อนจะเร่งเดินเร็วขึ้น
หมู่บ้านที่อบอ้าวในยามบ่ายพลันคึกคักขึ้นเพราะเสียงตะโกนนี้ หลายคนทยอยออกมาจากลานบ้านใกล้ ๆ บางคนรีบวิ่งไปทางแม่น้ำทันที
ตอนเถาจือไปถึง ริมตลิ่งก็มีคนมุงอยู่เต็มไปหมด ทั้งชายหญิง ทั้งคนแก่คนหนุ่มสาว
บนพื้นมีหญิงสาวที่เธอไม่รู้จักนอนอยู่ เสื้อผ้าเปียกโชกแนบตัว เส้นผมกระจายปิดเต็มใบหน้า
ไม่ใช่พี่ว่านหลิน
เถาจือแอบถอนหายใจโล่งอก แล้วเห็นคนคนหนึ่งนั่งยอง ๆ อยู่ข้างหญิงสาว กดท้องของนางซ้ำ ๆ เธอไม่เข้าใจว่าทำไมต้องกดเช่นนั้น จึงหันไปมองผิวน้ำ แล้วมองสองฝั่งแม่น้ำ เมื่อแน่ใจว่าไม่เห็นพี่ว่านหลินจริง ๆ ก็คิดจะหันหลังกลับ
“ช่วยกลับมาได้แล้ว! ช่วยกลับมาได้แล้ว!” จู่ ๆ ก็มีคนในฝูงชนตะโกนขึ้น
เถาจือหยุดฝีเท้าอีกครั้ง เห็นหญิงสาวคนนั้นลุกขึ้นนั่ง แล้วร้องไห้โฮออกมาเสียงดัง
เถาจือยืนนิ่ง คนไม่ตายแล้วไม่ใช่หรือ ทำไมยังต้องร้องไห้อีก
เธอคิดไม่เข้าใจ จึงยืนมองอยู่ตรงนั้น มองอยู่นาน
จนผู้คนค่อย ๆ แยกย้ายกันไป มีคนประคองหญิงสาวเดินจากไป เธอก็ยังยืนอยู่ที่เดิมไม่ขยับ
สตรีสองคนที่เป็นกลุ่มสุดท้ายกำลังจะกลับ พอเดินผ่านเถาจือ คนหนึ่งก็มองเธอแล้วหันไปถามคนข้าง ๆ
“เด็กผู้หญิงคนนี้บ้านไหนหรือ หน้าตาน่ารักเสียจริง”
“เด็กที่บ้านบัณฑิตจางคนนั้นไง เป็นภรรยาที่เลี้ยงไว้ตั้งแต่เด็ก” สตรีอีกคนตอบ
“อ้อ! คนนั้นเองหรือ ภรรยาที่สกุลซูยัดเยียดให้บ้านสกุลจางนั่นน่ะหรือ”
“ก็ใช่น่ะสิ บัณฑิตจางเป็นคนใจดี บ้านอื่นใครจะยอมรับการแต่งงานแบบนี้ พ่อแม่ก็ตายหมดแล้วยังเป็นคนโง่อีก”
“ตอนนี้อาจจะยอมรับก็ได้ ได้ยินว่าซูเส้าจื้อมีบุญคุณกับบัณฑิตจาง ถ้าไม่รับไว้ก็กลัวคนจะนินทาลับหลัง ว่านหลินบ้านบัณฑิตจางต้องเรียนหนังสือสอบเป็นขุนนาง จะไปแต่งกับคนโง่สมองไม่ปกติได้อย่างไร”
“ใครจะไปรู้ล่ะ เขาว่ากันว่าพวกบัณฑิตเจ้าเล่ห์ที่สุด”
……
เมื่อก่อนเถาจือเป็นคนหมู่บ้านซ่างเหอ มีเพียงคนในหมู่บ้านซ่างเหอเท่านั้นที่รู้ว่าเธอเป็นคนโง่ บัดนี้เธอย้ายมาอยู่หมู่บ้านเซี่ยเหอซึ่งเป็นที่อยู่ของบัณฑิตจาง เรื่องนี้จึงแพร่ไปทั่วหมู่บ้านแล้วเช่นกัน
เถาจือเดินตามคนอื่นไม่ทัน จึงไม่ได้ยินว่าคนข้างหน้าพูดอะไรต่อ แต่เธอก็ไม่ได้ตั้งใจฟังอยู่แล้ว เธอกำลังคิดถึงเรื่องหญิงสาวเมื่อครู่
เธอค่อย ๆ เดินกลับลานบ้าน ยังไม่ทันก้าวข้ามประตูใหญ่ ก็ได้ยินเสียงท่านอาสะใภ้เฝิงดังมาจากด้านใน
“ว่านหลิน ไปเอาโคลนเลอะตัวมาจากไหน รีบไปล้างออกเสีย เดี๋ยวพ่อเจ้ากลับมาเห็นเข้า คงบ่นเจ้าอีกแน่”
“รู้แล้ว ท่านแม่ อย่าบอกท่านพ่อนะ” จางว่านหลินไม่กลัวแม่ กลัวแต่พ่อ
เถาจือเดินเข้าลานบ้าน ก็เห็นว่านหลินเข้าไปในห้องเล็กข้างครัว
เธอรู้ว่าที่นั่นเป็นห้องอาบน้ำของคนบ้านสกุลจาง ตอนท่านอาสะใภ้ช่วยอาบน้ำให้เธอก็ทำที่นั่น
เธอยืนอยู่ในลานบ้าน จ้องประตูไม้ที่ปิดแง้มอยู่
เฝิงกุ้ยเจินเห็นเถาจือเข้ามา จึงถามว่า “เถาจือ เจ้าไปไหนมา”
เถาจือไม่ได้ตอบ เธอเพียงมองห้องเล็ก ๆ นั้น คิดถึงคำพูดของผู้คนริมแม่น้ำเมื่อครู่
เฝิงกุ้ยเจินไม่ได้ใส่ใจว่าเถาจือจะตอบหรือไม่ เธอรู้ว่าเด็กคนนี้ไม่ค่อยปกตินัก ทั้งยังตอบสนองช้า จึงยกน้ำที่ตากแดดไว้เต็มถังไปให้ลูกชายอาบน้ำในห้องเล็ก พอออกมาก็หิ้วตะกร้าเดินไปแปลงผักหลังบ้าน
ในลานบ้านเหลือเถาจือเพียงคนเดียว เธอยืนนิ่งอยู่ตรงนั้น ดวงตายังคงจ้องห้องอาบน้ำเล็ก ๆ ไม่กะพริบ
เมื่อครู่นี้ที่ริมแม่น้ำ เธอฟังเรื่องของหญิงสาวคนนั้นเข้าใจแล้ว พ่อของหญิงสาวจะยกนางให้แต่งกับจางเหล่าอู่ในหมู่บ้าน จางเหล่าอู่เป็นพ่อหม้าย มีลูกอยู่ที่บ้านสองคน อายุแก่กว่าหญิงสาวเกินสิบปี
หญิงสาวไม่ยอมตายก็ไม่ยอมแต่ง แต่จางเหล่าอู่ประกาศว่าเขาเห็นเรือนร่างของนางแล้ว บนท้องมีปานดำอยู่ก้อนหนึ่ง หากไม่แต่งกับเขาแล้วจะไปแต่งกับใคร หญิงสาวคงคิดไม่ตก จึงกระโดดลงแม่น้ำ
เถาจือไม่ได้เข้าใจนักว่าจางเหล่าอู่เห็นเรือนร่างของหญิงสาวคนนั้นได้อย่างไร แน่นอนว่าเธอก็ไม่ได้สนใจเรื่องนั้นเท่าไร
จู่ ๆ ก็มีความคิดหนึ่งผุดขึ้นมาในหัวเธอ จางเหล่าอู่เห็นเรือนร่างของหญิงสาวแล้ว หญิงสาวก็ต้องแต่งกับเขา ถ้าอย่างนั้น หากเธอเห็นเรือนร่างของพี่ว่านหลินล่ะ พี่ว่านหลินก็จะจำต้องรับเธอเป็นภรรยาหรือไม่
เธอยืนอยู่ในลานบ้าน จ้องประตูไม้ที่ปิดแง้ม คิดซ้ำไปซ้ำมา ยิ่งคิดก็ยิ่งรู้สึกว่าเป็นเช่นนั้นจริง ๆ
ท่านแม่เคยบอกว่า เธอต้องเป็นภรรยาของพี่ว่านหลินให้ได้
เธอต้องได้เป็นภรรยาของพี่ว่านหลิน เธอเป็นเด็กดีของท่านแม่ เธอต้องเชื่อฟังท่านแม่
เสียงของจางว่านหลินดังออกมาจากห้องอาบน้ำเล็ก ๆ “ท่านแม่ ส่งเสื้อผ้ามาให้ข้าหน่อย ข้าไม่ได้เอาเข้ามา”
เถาจือได้ยินแล้วก็หันไปมองราวตากผ้าในลานบ้าน บนนั้นมีเสื้อผ้าของพี่ว่านหลินพาดอยู่ เธอเดินไป เขย่งปลายเท้าดึงลงมาชุดหนึ่งแล้วกอดไว้แนบอก
“ท่านแม่ ส่งเสื้อผ้ามาให้ข้าหน่อย” เสียงของจางว่านหลินดังขึ้นอีกครั้ง
เถาจือกอดเสื้อผ้าเดินไปที่หน้าห้องเล็ก ลองผลักประตูดูแต่เปิดไม่ออก เธอยืนนิ่งอยู่ตรงนั้น คิดว่าจะเปิดประตูอย่างไรดี
ในตอนนั้นเอง ประตูก็เปิดแง้มออกมา มือข้างหนึ่งยื่นออกมาจากด้านใน
เถาจือยังไม่เห็นตัวจางว่านหลิน จึงออกแรงผลักประตูเข้าไปจนเปิดออกกว้าง
จางว่านหลินยืนอยู่หลังประตู ร่างเปลือยเปล่าขาวสะอาดและผอมสูง ผมเปียกชื้นแนบหน้าผาก บนตัวไม่มีเสื้อผ้าสักชิ้น หยดน้ำไหลลงมาตามลำคอเป็นประกาย
จางว่านหลินชะงักไปก่อน จากนั้นก็รีบก้มตัวลง ใช้มือทั้งสองข้างปิดหว่างขา หดตัวงอเป็นก้อน ใบหน้าแดงก่ำขึ้นมาทันที เขาตะโกนอย่างเดือดดาลว่า “ทำไมเป็นเจ้า! ออกไป!”
เถาจือกลับยืนอยู่ตรงประตู ไม่ขยับเขยื้อน เธอเอียงศีรษะมองจางว่านหลิน ดวงตาใสซื่อ ไม่หลบเลี่ยงแม้แต่น้อย
พี่ว่านหลินขาวสะอาด บนตัวไม่มีปานดำอะไร แต่ตรงบริเวณที่พี่ว่านหลินใช้มือปิดไว้นั้นต่างจากของเธอ สิ่งนั้นดูคล้ายกาน้ำชาที่ท่านลุงจางใช้ดื่มชา เพียงแต่เล็กมาก ๆ
เธอเชื่อว่านี่เป็นความลับสำคัญ จึงพูดอย่างจริงจังว่า “ข้าเห็นแล้ว ตรงนั้นของพี่มีกาน้ำชาใบเล็กอยู่”