ใบหน้าของกานสุ่ยถูกป้ายจนดำปี๋ ราวกับเพิ่งคลานออกมาจากเหมืองถ่านหิน เสื้อผ้าเก่าที่ป้าจางมอบให้เธอสวมทับกันเป็นชั้น ๆ ทั้งยังเต็มไปด้วยรอยปะ เธอกอดเป้ที่ปลอมเป็นห่อเศษนวมขาด ๆ ไว้แน่น ถูกคนรับใช้จวนเฟิงหิ้วกลับไปตลอดทางราวกับลูกไก่ตัวหนึ่ง
“เด็กผู้หญิงเถื่อนนี่มาจากไหนกัน? มอมแมมเหมือนลิงโคลน ยังกล้าส่งเข้าไปในเรือนคุณหนูใหญ่อีกหรือ?”
แม่บ้านผู้ดูแลเห็นหน้าเธอแวบแรกก็ขมวดคิ้วจนเป็นปม ก่อนจะจ้องคนรับใช้ที่พาตัวเธอมาส่งเขม็ง “พวกแกนี่ชักจะไม่เห็นคุณหนูใหญ่อยู่ในสายตาแล้วนะ ใครหน้าไหนก็พากันเข้ามาได้หมด!”
“อ้าว เด็กผู้หญิงหรือ? ผมนึกว่าเป็นเด็กผู้ชายเถื่อนเสียอีก” คนรับใช้ทำหน้าเหมือนโชคร้าย ผลักกานสุ่ยเข้าไปในเรือนแล้วแบมือ “คิดว่าผมอยากทำเรื่องเหนื่อยเปล่าแบบนี้หรือไง? คุณหนูใหญ่ระบุชื่อให้พากลับมาเอง จะฆ่าจะแกง หรือจะเก็บไว้ใช้งานเยี่ยงวัวควายก็แล้วแต่คุณ ผมยังต้องรีบไปเรียนคุณชายใหญ่ด้วย”
พูดจบ คนรับใช้ก็หันหลังเดินจากไป ราวกับเพิ่งสะบัดของสกปรกทิ้ง
“ถุย! ไอ้คนอกตัญญู!” แม่บ้านผู้ดูแลโมโหจนแทบหงายหลังเพราะท่าทีไร้มารยาทของอีกฝ่าย แต่ก็จำต้องรับเผือกร้อนเอาไว้ เธอกระชากตัวกานสุ่ยที่พื้นขึ้นมาอย่างฉุนเฉียว “ตามฉันมา! อย่ายืนเกะกะอยู่ตรงนี้!”
กานสุ่ยก้มหน้า ปล่อยให้แม่บ้านลากไป แต่ในใจกำลังทบทวนเรื่องราวสามวันที่ผ่านมาอย่างบ้าคลั่ง
เมื่อสามวันก่อน เธอยังนั่งงงอยู่ริมแม่น้ำว่าชีวิตจะเอายังไงต่อ ทำไมเรื่องทะลุมิติต้องมาตกใส่หัวเธอด้วย?
ท้องฟ้าค่อย ๆ มืดลง เธอนั่งหมดแรงอยู่ริมแม่น้ำมาครึ่งค่อนวันแล้ว แต่ก็ไม่มีวี่แววว่าจะกลับไปได้ สำหรับเด็กที่ร่างกายหดเล็กลงอย่างเธอ การนอนกลางป่าไม่ต่างอะไรกับการฆ่าตัวตาย
เมื่อไม่มีทางเลือก กานสุ่ยจึงออกเดินทางไปหาที่ที่มีผู้คน เพื่อขออาศัยค้างคืนและสืบข่าวสถานการณ์ในตอนนี้ไปด้วย
ความมืดค่อย ๆ ปกคลุมรอบด้าน มองไปทางไหนก็ดำสนิท ไม่มีแม้แต่เงาคน กานสุ่ยไม่เคยเดินอยู่กลางป่ากลางดึกคนเดียวนานขนาดนี้มาก่อน ใจเต้นระส่ำไม่เป็นจังหวะ แผ่นหลังชุ่มไปด้วยเหงื่อเย็น
“สุ่ยสุ่ยของยาย ก็ต้องมีชีวิตราบรื่นไปตลอดสิจ๊ะ” ในความพร่าเลือน เสียงของคุณยายดังขึ้นข้างหูเธอ
ตอนคุณยายยังมีชีวิตอยู่ ทุกครั้งที่เธอถูกเอาเปรียบจนร้องไห้ขี้มูกโป่ง คุณยายจะดึงเธอเข้าไปกอด ใช้มือหยาบกร้านที่เต็มไปด้วยหนังด้านเช็ดน้ำตาให้ แล้วพูดอย่างหนักแน่นว่า “ร้องไห้เสร็จแล้ว สุ่ยสุ่ยของเราก็กลับมาเป็นเด็กสะอาดน่ารักเหมือนเดิมแล้วนะ”
คำพูดนี้เป็นเหมือนเครื่องรางคุ้มภัยในวัยเด็กของเธอ แม้โตขึ้นจะเข้าใจว่าคุณยายแค่ปลอบใจ แต่กานสุ่ยก็ไม่เคยคิดว่ามันเป็นเรื่องล้อเล่น บางครั้งเมื่อเจอเรื่องยากลำบาก แค่ท่องประโยคนี้ในใจสักรอบ ต่อให้ตกอยู่ในสถานการณ์ที่ย่ำแย่แค่ไหน ก็เหมือนจะไม่รู้สึกว่ามันหนักหนาสาหัสนัก
ตอนนี้กานสุ่ยท่องประโยคนั้นในใจอีกครั้ง บังคับตัวเองให้กดความหวาดกลัวเอาไว้
ขณะที่ทั้งแรงกายและแรงใจใกล้ถึงขีดจำกัด ในที่สุดแสงไฟเลือนรางหลายจุดก็ปรากฏขึ้นที่ไกล ๆ
กานสุ่ยดีใจขึ้นมา คิดว่านั่นคงเป็นหมู่บ้าน จึงเลิกระแวดระวังอะไรทั้งนั้น รวบรวมแรงเฮือกสุดท้ายเดินไปถึงหน้าบ้านหลังที่ใกล้ที่สุด แล้วยกมือเคาะประตู
เธอไม่รู้ว่าบ้านอื่นเป็นอย่างไร แต่ครอบครัวของป้าจางที่ต้อนรับเธอนั้นระแวดระวังจนน่าตกใจ พอได้ยินเสียงเคาะจากด้านนอก ทุกคนในบ้านก็อยู่ในท่าพร้อมรับมือศัตรูทันที
โชคดีที่หลังจากป้าจางสังเกตเธออย่างละเอียดแล้ว ก็ยืนยันได้ว่าเธอมาคนเดียว สายตาดูซื่อตรง ไม่เหมือนโจรหรือโจรป่าที่คิดทำเรื่องชั่วร้าย อีกทั้งเห็นว่าเธอน่าสงสารจริง ๆ สุดท้ายจึงเปิดประตูรับเธอเข้าพักค้างคืน
กานสุ่ยถอนหายใจยาว เธอเดินต่อไม่ไหวแล้วจริง ๆ
เมื่อก่อนถึงจะซุกซนแค่ไหน เธอก็แค่ไล่จับไก่หยอกหมาอยู่ในหมู่บ้าน นอกจากเรื่องเรียนก็ไม่เคยลำบากแบบนี้มาก่อน เด็ก ๆ รุ่นเดียวกับเธอที่บ้านต่างก็เป็นแก้วตาดวงใจที่ถูกทะนุถนอม วันนี้ถ้าไม่ได้ปลุกใจตัวเองมาตลอดทาง เธอคงถอดใจกลางคันไปนานแล้ว
“น่าสงสารจริง ๆ หลานสะใภ้คนโต รีบไปต้มบะหมี่มาให้แขกคนสำคัญสักชามสิ” ป้าจางผู้ใจดีจูงมือกานสุ่ย พาเธอเข้าไปในห้องโถง
ในบ้านมีแสงสลัว กานสุ่ยไม่ค่อยชินนัก แต่ครอบครัวป้าจางคุ้นเคยกับสภาพเช่นนี้ดีอยู่แล้ว
อาศัยแสงจันทร์สลัว ๆ ป้าจางเพ่งพิจารณากานสุ่ยอย่างละเอียด ยิ่งมองก็ยิ่งชอบ เด็กสาวคนนี้ผิวขาวนุ่มนวล ดูคล้ายคุณหนูจากบ้านผู้มีอันจะกิน เสื้อผ้าที่สวมอยู่แค่รูปทรงประหลาดและตัวใหญ่ไปหน่อย แต่ดวงตากลมโตคู่นั้นสุกใสมีชีวิตชีวา ยามมองคนก็ไม่มีแววดูถูกพวกเธอเลยสักนิด
“ที่บ้านไม่ค่อยมีอะไรดี ๆ หนูกินของร้อนรองท้องไปก่อนนะ คืนนี้พักไปตามมีตามเกิด มีเรื่องอะไรค่อยว่ากันพรุ่งนี้”
ระหว่างรอบะหมี่ขึ้นโต๊ะ กานสุ่ยกับป้าจางก็ชวนกันคุยเรื่อยเปื่อย
จากคำบอกเล่าของป้าจาง เธอค่อย ๆ ปะติดปะต่อสถานการณ์ในตอนนี้ได้ ปัจจุบันเป็นยุคสาธารณรัฐจีน หยวนซื่อข่ายเสียชีวิตไปแล้ว 7 ปี หากเทียบกับปฏิทินที่คนยุคหลังใช้กัน ตอนนี้ก็คือปี 1923
ปี 1923!
ใบหน้าของกานสุ่ยซีดเผือด เธอถูกคลื่นซัดมาอยู่ในยุคสาธารณรัฐที่วุ่นวายเสียแล้ว นี่เป็นหนึ่งในช่วงเวลาหลายยุคที่เหล่านักเดินทางข้ามเวลาต่างพากันหลีกเลี่ยงไม่อยากเอ่ยถึง
กานสุ่ยทำได้แค่ปลอบใจตัวเอง อย่างน้อยยุคนี้ก็เริ่มทันสมัยแล้ว ด้วยอายุของเธอตอนนี้ หากพยายามให้มาก บางทีอาจมีชีวิตอยู่จนถึงศตวรรษที่ 21 ได้จริง ๆ แถมไม่แน่ว่ายังมีโอกาสได้เห็นบุคคลสำคัญด้วยตาตัวเอง และมีชีวิตอยู่จนถึงพิธีสถาปนาประเทศอีกด้วย
เรื่องทะเบียนบ้านกับเอกสารยืนยันตัวตนก็ไม่ต้องกังวลมากนัก ไม่เห็นหรือว่าคนท้องถิ่นเองยังกลายเป็นผู้ไร้ทะเบียนที่เร่ร่อนอยู่ได้ทุกเมื่อ
ตอนนี้มีเป้าหมายสำคัญอยู่แค่ข้อเดียว คือมีชีวิตรอด และใช้ชีวิตอย่างสงบจนถึงที่สุด
กานสุ่ยจำบทสนทนาหลังจากนั้นไม่ค่อยได้แล้ว พอบะหมี่ต้มเละ ๆ สีดำคล้ำชามหนึ่งถูกยกมา แม้ทั้งชามจะมีแต่น้ำซุปแทบไม่มีรสเค็ม แต่เธอหิวจนแทบหมดแรงแล้ว จึงไม่มีเวลามานั่งเลือกกิน ถึงอย่างไรพอกินมื้อนี้เสร็จ ก็ยังไม่รู้เลยว่ามื้อต่อไปจะเอายังไง
ป้าจางเห็นเธอทำตัวไม่ถูก จึงไม่ชวนคุยต่อ หลังจากเธอกินเสร็จก็จัดให้ไปเบียดนอนในห้องของหลานสาวคนโต
ในใจกานสุ่ยมีเรื่องให้คิดมากมาย ฟ้าเพิ่งสาง เธอก็ตื่นทันทีที่ได้ยินเสียงหลานสาวบ้านป้าจางขยับตัวลุกขึ้นข้าง ๆ
เมื่อคืนเธอได้รู้จากเด็กสาวว่า โจรป่าแถวหมู่บ้านกำเริบหนักขึ้นเรื่อย ๆ หลายบ้านหนีภัยกระจัดกระจายไปนานแล้ว ครอบครัวป้าจางเองก็เก็บข้าวของเรียบร้อย พรุ่งนี้เช้าจะออกเดินทางไปพร้อมกับคนในหมู่บ้าน เพื่อไปพึ่งพาญาติในตระกูลที่ออกไปตั้งตัวอยู่ต่างถิ่น
โจรป่า!
กานสุ่ยเพิ่งโน้มน้าวตัวเองได้ว่า ต่อให้ต้องลำบากก็ยังพอปักหลักอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งนี้ได้ แต่เธอไม่คิดเลยว่าในยุคปั่นป่วนแบบนี้จะไม่มีจุดเริ่มต้นอันสงบสุขให้ตั้งหลัก
หน้าของกานสุ่ยพลันเขียวคล้ำ เธอตัดสินใจแล้วว่าพอฟ้าสว่างจะตามติดครอบครัวป้าจางไปด้วยให้ได้ ไม่ว่าอีกฝ่ายจะไล่ก็ไม่ยอมไป
แล้วเธอก็ออกจากหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยอันตรายแห่งนี้ไปพร้อมกับครอบครัวป้าจาง
เดิมทีครอบครัวป้าจางก็ยากจนอยู่แล้ว ระหว่างหนีภัยยังต้องเพิ่มปากที่ต้องเลี้ยงอีกหนึ่ง ย่อมเป็นภาระไม่น้อย แต่ทุกคนในบ้านป้าจางล้วนมีน้ำใจ ไม่รังเกียจเธอ เห็นว่าเธอเป็นคนโชคร้ายที่บ้านประสบเคราะห์และต้องหนีภัยตามลำพัง จึงคอยช่วยเหลือเธอทุกด้าน
คนอื่น ๆ ที่ร่วมทางกันก็ช่วยเหลือกันไปมา ตลอดทางไม่มีใครทิ้งเธอไว้ข้างหลัง และไม่เคยขาดอาหารให้เธอสักมื้อ
กานสุ่ยเข้าใจดีว่านี่เป็นเพราะครอบครัวป้าจางใจดี ส่วนคนอื่น ๆ ก็เห็นแก่หน้าครอบครัวนี้ คนบ้านเดียวกันออกเดินทางไกลก็ช่วยดูแลกัน จึงพาเธอติดไปด้วย
เธอเองก็ไม่อยากเป็นภาระคนดี แต่ในเวลานี้การพลัดหลงเพียงลำพังก็ไม่ต่างจากรนหาที่ตาย จึงทำได้แค่รบกวนครอบครัวป้าจางไปก่อน
เมื่อคนกลุ่มนี้ไปถึงเมืองใกล้ ๆ เพื่อพักแรมและจัดการธุระ กานสุ่ยเห็นว่าเมืองนี้ค่อนข้างเจริญ อย่างน้อยก็คงไม่ปล่อยให้เธออดตาย จึงตัดสินใจแยกทาง เธอหาเหตุผลสักข้อแล้วเอ่ยลาครอบครัวป้าจาง
เธอไม่เปิดโอกาสให้ตัวเองลังเลหรือเปลี่ยนใจ เปลี่ยนไปสวมเสื้อผ้าเก่าที่ป้าจางมอบให้ แอบทิ้งต่างหูทองไว้หนึ่งคู่เป็นการตอบแทน จากนั้นก็สะพายเป้ที่ป้าจางช่วยปลอมให้เป็นห่อผ้าขาด ๆ แล้วแทรกตัวเข้าเมืองไปตามลำพัง
เดิมทีเธอตั้งใจเข้าเมืองไปหางานเลี้ยงชีพ เพื่อปักหลักอยู่ที่นี่ก่อน ใครจะคิดว่าเวลาซวย แค่ดื่มน้ำเย็นยังติดฟัน
เมื่อนึกถึงเรื่องที่เกิดขึ้นบนถนน กานสุ่ยก็ยังรู้สึกหวาดผวาไม่หาย
ตอนนั้นเธอกำลังก้มหน้าเดิน คิดกลุ้มใจว่าจะหาที่พักคืนนี้ได้จากไหน แล้วต่อไปจะไปทางไหนดี จู่ ๆ ก็เผลอชนคุณหนูที่แต่งกายหรูหราคนหนึ่งเข้าเต็ม ๆ
หัวใจของกานสุ่ยกระตุกวูบ ในหัวพลันผุดฉากจากหนังและละครนับไม่ถ้วน ภาพจุดจบอันน่าอนาถหลังเผลอไปล่วงเกินคนมีอำนาจและร่ำรวย
เป็นอย่างที่เธอคิดไว้จริง ๆ คุณหนูคนนั้นยังไม่ทันเอ่ยปาก คนรับใช้หน้าตาโหดเหี้ยมที่อยู่ด้านหลังก็ชิงก้าวออกมา คว้าต้นคอเธอไว้แล้วกดกานสุ่ยที่เหนื่อยล้าจนไม่มีแรงขัดขืนลงกับพื้นอย่างแรง
ยังไม่ทันได้ตั้งตัว ด้านหลังก็มีแรงมหาศาลกระชากเธอขึ้นมาอีกครั้ง คนคนนั้นหิ้วต้นคอเธอขึ้นอย่างแรงราวกับหิ้วหมาตายตัวหนึ่ง