ใช้เวลาเพียงบ่ายเดียว โรงงานเครื่องนุ่งห่มก็รู้กันทั่วแล้วว่า อีกไม่นานโรงงานจะมีผู้จัดการคนใหม่ เขาคือผู้บังคับกองพันหลี่ที่เพิ่งคว้าชัยชนะมา เป็นวีรบุรุษผู้กล้าหาญที่สู้กับทหารญี่ปุ่น
พอได้ยินข่าว หลายคนก็อดรู้สึกว่าเขาไม่ได้รับความเป็นธรรมไม่ได้ ทั้งที่เพิ่งชนะศึก อย่างน้อยก็น่าจะถือว่าความดีความชอบหักล้างความผิดได้บ้าง
ได้ยินว่าครั้งนี้เขาฆ่าและทำให้ทหารญี่ปุ่นบาดเจ็บไปกว่า 500 นาย ส่วนกรมทหารซินอีมีผู้บาดเจ็บล้มตายราว 800 กว่าคน ในยุคนี้นับเป็นชัยชนะที่หาได้ยากแล้ว
ในโรงอาหารก็มีคนกระซิบกระซาบพูดถึงเรื่องวันนี้กันไปทั่ว ข่าวแพร่สะพัดอย่างรวดเร็ว
จูเฉิงอวิ้นวิ่งวุ่นมาทั้งวัน เขาข้ามเขาลูกแล้วลูกเล่าเพื่อตระเวนสืบข่าวจากในเมือง ท้องร้องจ๊อก ๆ ตั้งนานแล้ว จึงคว้าชามกระเบื้องบิ่นใบหนึ่งไปเดินวนอยู่ในครัวแต่เนิ่น ๆ
ครัวไม่ใหญ่ มีเพียงบ้านดินสามห้อง ข้างในมีเตาใหญ่สองเตา เตาหนึ่งใช้ต้มโจ๊ก อีกเตาใช้ตุ๋นผัก
มุมห้องกองฟืนไว้ไม่น้อย บนคานแขวนเนื้อหมักไว้หนึ่งชิ้นกับไก่แห้งอีกสองสามตัว กำลังรมควันอยู่
เขาเดินเข้ามาอย่างคล่องแคล่ว สูดจมูกดมกลิ่นในอากาศราวกับสุนัข จากนั้นก็มองถุงแป้งขาวใบใหญ่กับมันฝรั่งที่กองอยู่บนเตา ก่อนถอนหายใจแล้วเริ่มบ่นพึมพำ
“หัวหน้าหวง ผมเพิ่งกลับจากในเมือง ได้ยินคนพูดถึงอาหารจานหนึ่ง เรียกว่าผักกาดขาวขอบทอง เห็นว่าเป็นอาหารจากแถบส่านซี”
“หั่นก้านผักกาดขาวเป็นชิ้นข้าวหลามตัด ใส่พริกแห้ง ต้นหอม ขิง ผัดให้หอม เติมน้ำส้มสายชูกับซีอิ๊วแล้วผัดให้เข้ากัน ก่อนยกลงจากเตาก็ใส่เกลือสักหน่อย ได้รสกรอบสดชื่น เปรี้ยว เผ็ด เค็ม หอม และสดครบทั้งห้ารส”
หัวหน้าหวงเดินเข้ามาด้วยสีหน้าไม่สบอารมณ์ แล้วตบกบาลจูเฉิงอวิ้นฉาดหนึ่ง ตัดบทเขาทันที
“ไอ้หนู แกมาป่วนอีกแล้วใช่ไหม ถ้าฉันมีมันหมูกับเครื่องปรุงมากมายขนาดนั้น ทำอะไรก็อร่อยทั้งนั้นแหละ ถ้าไม่มีธุระก็ช่วยงานบ้าง เรียนทำอาหารไว้ ต่อไปจะได้ไม่อดตาย ไปเอามันฝรั่งไปล้าง”
เพื่อให้ได้โจ๊กเพิ่มอีกชาม จูเฉิงอวิ้นจึงยอมทน เขาหิ้วถังน้ำมาเติมน้ำลงในกะละมัง แล้วล้างมันฝรั่งที่เปื้อนดินเต็มกระสอบจนสะอาดเอี่ยม ก่อนใช้มีดเล็กคว้านส่วนที่เริ่มงอกออกให้หมด
ส่วนเปลือกมันฝรั่ง ในยุคนี้นอกจากร้านอาหารแล้ว ไม่มีใครเสียเวลาปอกกันหรอก พวกเขาหั่นทั้งเปลือกเป็นชิ้น ใส่เครื่องปรุงแล้วตุ๋นในหม้อเลย
มื้อเย็นส่วนใหญ่เป็นแป้งข้าวโพดต้มข้นกับมันฝรั่ง บางครั้งก็ใส่มันเทศเพิ่ม ช่วงเทศกาลปีใหม่ถึงจะมีเนื้อสับหรือแป้งสาลีขาวบ้าง แค่นี้ก็นับว่าอาหารดีมากแล้ว
จูเฉิงอวิ้นอดบ่นขึ้นมาอีกไม่ได้ “หัวหน้าหวง ได้ยินว่าผู้จัดการโรงงานคนใหม่กำลังจะมา หัวหน้าไม่คิดเตรียมอาหารดี ๆ ไว้ต้อนรับหน่อยเหรอ อย่างน้อยก็เลี้ยงรับขวัญกันสักมื้อ”
“หืม? ไอ้หนูนี่รู้จักเอาใจคนเหมือนกันนะ เขายังมาไม่ถึงก็เริ่มประจบแล้ว เสียดายที่ฉันมีแค่มันฝรั่งกับผักกาดขาว แป้งขาวกับเนื้อสัตว์ที่มีอยู่ก็เตรียมไว้ให้คนเจ็บ”
หัวหน้าหวงเองก็จนปัญญา ไม่ใช่ว่าเขาไม่อยากทำอาหารดี ๆ แต่ทางนี้ไม่มีอะไรเลย ต่อให้คิดจะทำก็ทำไม่ได้
แม้แต่เกลือที่ใช้ทุกวันก็ต้องคอยกะปริมาณ จะไปเหมือนภัตตาคารในเมืองได้อย่างไร แค่ยกมือก็ใส่มันหมูลงไปหนึ่งช้อนแล้ว พ่อครัวพวกนั้นไม่เห็นจะเสียดายกันสักนิด
มันฝรั่งซอยผัดเปรี้ยวเผ็ดใช้น้ำมันหมูจานหนึ่ง ราคาตั้งหนึ่งเหรียญกว่า ๆ ซื้อกลับไปได้ตั้งหนึ่งกระสอบ
“แฮะ ๆ ก็ไม่แน่หรอก วันนี้ผมเพิ่งจับปลาไหลมาได้สองสามตัว ตั้งใจจะไปตกปลาที่ปลายน้ำ ถ้าบังเอิญตกได้ปลาคาร์ปตัวใหญ่ หัวหน้าจะรับซื้อไหม แลกของให้ผมหน่อย”
คนในครัวพากันหัวเราะ เด็กตัวแค่นี้กลับหัวไวเรื่องค้าขาย รู้จักแลกของเป็นแล้ว
“นี่ แกไปเรียนวิธีหาเงินมาจากพ่อใช่ไหม พ่อแกเจ้าลูกคิดจู วัน ๆ หาเงินอยู่ในเมือง สรุปว่าแกเรียนมาจากเขาสินะ”
“โธ่ พูดอะไรอย่างนั้น ผมแค่อยากได้หมวกสักใบ ไม่เห็นจะเกินไปตรงไหน แถวนี้ลมพัดทรายแรง ถ้าเกิดหัวล้านเหมือนหัวหน้า ผมว่าคงไม่เข้ากับบุคลิกผม”
“ฮ่า ๆ ๆ ๆ...” พวกทหารที่อยู่ตรงนั้นหัวเราะกันจนแทบหยุดไม่ได้ เด็กหัวจุกตัวแค่นี้กลับพูดเรื่องบุคลิก ช่างเหลวไหลจริง ๆ
“หัวหน้า อย่าว่าแต่พูดเลย พอหัวหน้าเอาหัวไปรับแดด มันส่องแสงจริง ๆ ด้วย”
“หัวหน้า ลองแสกข้างดูไหมครับ ไว้ผมด้านนี้ให้ยาวแล้วหวีปัดไปอีกข้างน่ะ”
จากนั้น จูเฉิงอวิ้นก็ถูกหัวหน้าหวงที่ทั้งอายทั้งโมโหไล่ออกมา เขาวูบตัวหลบพลองเขี่ยไฟที่ลอยมา แล้วไปโผล่อยู่ข้างนอกครัว
ถึงจะหยอกล้อกัน แต่ก็ไม่ได้อดข้าว ส่วนของเขายังเป็นโจ๊กข้นเต็มชามเหมือนเดิม ดื่มไม่กี่อึกก็หมดท้อง
คำโบราณว่าไว้ เด็กกำลังโต ต่อให้พ่อแม่มีมากแค่ไหนก็เลี้ยงไม่ทัน
เด็กแปดขวบอย่างเขาซุกซนกระโดดโลดเต้นทั้งวัน ตัวสูงขึ้นเร็ว ปริมาณอาหารแทบจะเท่าผู้ใหญ่แล้ว แต่เพราะขาดไขมัน โจ๊กเต็มชามขนาดนั้นก็ยังทำให้รู้สึกกินไม่อิ่ม
ก่อนฟ้ามืด เขาออกไปชวนคนแถว ๆ นั้น เตรียมไปตกปลาด้วยกันในวันรุ่งขึ้น
เด็ก ๆ ฝ่ายส่งกำลังบำรุงพักอยู่ในลานบ้านหลังหนึ่งที่มุมค่าย คนที่มีพ่อแม่ก็อยู่กับพ่อแม่ ส่วนคนที่ไม่มีพ่อแม่ก็อยู่รวมกัน
ตอนกลางวันพวกเขาต้องเรียนอ่านเขียนด้วยกัน เด็กที่โตกว่าหน่อยจะเข้าร่วมกองเด็ก แล้วไปยืนเฝ้าระวังบนยอดเขาที่อยู่ไกลออกไป
จูเฉิงอวิ้นพิงอยู่บนกำแพง แล้วกระซิบเรียก “ต้าฉาง เสี่ยวฉาง อยู่ไหม มีเรื่องดี ๆ มาบอก”
ไม่นาน เด็กสองคนก็ย่องออกมาจากลานบ้าน แล้วล้อมเขาอย่างตื่นเต้น “อาเล็ก มาทำอะไรเหรอ”
“ฉันจับปลาไหลมาได้สองสามตัว พรุ่งนี้ไปตกปลาที่ปลายน้ำด้วยกันไหม ถ้าตกได้ปลาตัวใหญ่สักสองตัว เราจะย่างกินกันก่อนตัวหนึ่ง”
จูเฉิงอวิ้นบอกจุดประสงค์ตรง ๆ จนเด็กทั้งสองน้ำลายสอ
“ตกปลาคาร์ปตัวใหญ่เหรอ? ผมไม่ได้กินมาครึ่งปีแล้วนะ ครั้งก่อนทวดสามเอากลับมาตอนปีใหม่ ผมกับเสี่ยวฉางได้กินกันคนละสองคำเอง หอมมากเลย”
“ใช่ ๆ อาเล็ก พรุ่งนี้เช้าเราแอบออกไปกันเถอะ จะได้ไม่ให้อาจารย์จับได้ พวกผมจะออกเดินทางก่อนฟ้าสาง”
พอได้ยินคำว่าปลาคาร์ปตัวใหญ่ เด็กทั้งสองก็ตาเป็นประกาย แทบอยากออกวิ่งไปเดี๋ยวนั้น
“เอาละ กลับไปนอนก่อน พรุ่งนี้เจอกันที่เดิมนอกหมู่บ้าน” จูเฉิงอวิ้นกำชับ แล้วเดินกลับบ้าน