บนผืนน้ำที่เรียงรายด้วยเรือสำราญ เหล่าบัณฑิตประชันฝีปาก ส่วนหญิงงามประชันเสียงขับร้อง งานชุมนุมกวีเล็กใหญ่มีอยู่ดาษดื่นราวขนวัว
เรือสำราญแต่ละลำต่างชิงดีชิงเด่นกันอย่างเงียบเชียบมาแต่ไหนแต่ไร หากเรือลำใดมีบทกวีเลิศล้ำปรากฏขึ้น เรือที่อยู่ฝั่งตรงข้ามย่อมต้องทุ่มสุดกำลังเพื่อเอาชนะให้ได้
บทกวีใหม่ที่ถือกำเนิดขึ้นในค่ำคืนนี้ มักถูกโรงน้ำชาและสุราของนครจินหลิงขับขานสืบต่อไปอีกหลายเดือน หรือแม้กระทั่งหลายปี จนกลายเป็นเรื่องราวอันงดงามที่ผู้คนยกย่อง
แน่นอนว่าในเรื่องนี้ย่อมขาดแรงหนุนจากเหล่าพ่อค้าและหอนางโลมไปไม่ได้ หากเรือสำราญของตนได้บทกวีลือเลื่องในคืนไหว้พระจันทร์ มูลค่าและชื่อเสียงของเรือลำนั้นก็จะพุ่งสูงขึ้นในพริบตา
เผยหนานจือยืนอยู่ที่หัวเรือของเรือหลังคาดำ หัวเรือค่อย ๆ แหวกคลื่นระลอกซึ่งสะท้อนแสงโคมออกไป
สายลมยามค่ำพัดผ่าน แต่งแต้มใบหน้าเย็นชาของนางให้ดูอ่อนโยนขึ้นมาก ข้างลำเรือน้อยมีภาพดอกไม้สีแดงวาดอยู่ นั่นคือเครื่องหมายเฉพาะของเรือสำราญหงฮวา ซึ่งใช้รับส่งแขกผู้มีเกียรติ
เสี่ยวเถาแหวกม่านออกมาจากห้องโดยสาร มือประคองบัตรเชิญปิดทองใบหนึ่ง แล้วยื่นส่งให้
“คุณหนู นี่คือบัตรเชิญแขกพิเศษที่หอหงฮวาส่งมาเจ้าค่ะ”
เผยหนานจือยื่นมือรับบัตร แต่ยังไม่รีบร้อนเปิด นางกลับล้วงกระดาษเซวียนจื่อยับย่นแผ่นหนึ่งออกมาจากช่องซ่อนในแขนเสื้อ
นางก้มมองมันใต้แสงโคม เพียงกวาดตาดูครู่เดียว คิ้วเรียวก็ขมวดเข้าหากันโดยไม่รู้ตัว
“นี่เป็นลายมือของคุณชายลู่จริงหรือ?”
“เจ้าค่ะ” เสี่ยวเถาโน้มตัวเข้ามามอง พลางพยักหน้ารัว “เมื่อครู่ป้าจางไปเก็บถังขยะหน้าร้านของคุณชายลู่ แล้วเก็บกระดาษแผ่นนี้ได้ตอนกวาดพื้น พอคลี่ออกดู ก็เห็นว่ามีตัวหนังสือเต็มไปหมด คล้ายบทกวีอยู่บทหนึ่ง ป้าแกอ่านหนังสือไม่ออก กลัวว่าจะเป็นของสำคัญที่คุณหนูต้องใช้ เลยส่งมาให้ข้าเจ้าค่ะ”
เผยหนานจือจ้องกระดาษแผ่นนั้นอีกสองครั้ง สีหน้าฉายแววประหลาดเกินบรรยาย
เมื่อเห็นคุณหนูมีสีหน้าเช่นนี้ ความอยากรู้อยากเห็นของเสี่ยวเถาก็พลันถูกกระตุ้น นางอาศัยแสงโคมตรงหัวเรือเพ่งมองตามไปด้วย
บนกระดาษเก่าที่พบเห็นได้ทั่วไปนั้น มีลายมือแบบอักษรโซ่วจินอันงดงามเฉียบคมจริง ๆ ปลายพู่กันคมกริบราวคมดาบ ทว่าประโยคที่เขียนลงไปกลับทำให้ผู้พบเห็นตาค้าง
“หน้าประตูมีสะพานใหญ่ ใต้สะพานมีฝูงเป็ดว่ายมาเร็วเข้า เร็วเข้า มานับกันดู สอง สี่ หก เจ็ด แปด”
เสี่ยวเถานิ่งงันไปเต็มสองลมหายใจ จากนั้นก็หลุดหัวเราะพรืดออกมา
“นี่ก็นับเป็นบทกวีด้วยหรือเจ้าคะ? คุณชายลู่ช่างชอบแกล้งคนเสียจริง!”
นางหัวเราะพลางใช้ผ้าเช็ดหน้าปิดปาก แม่นางน้อยหาได้มีแววดูแคลนในคำพูดไม่ เพียงรู้สึกว่าบัณฑิตผู้สุขุมเชื่องช้าและไม่ค่อยใส่ใจเรื่องใดในวันปกติผู้นี้ มีสิ่งแปลกใหม่ชวนขบขันอยู่ในหัวจริง ๆ
อยู่ด้วยกันมาเกือบหนึ่งปี นางรู้จักนิสัยตามสบายของลู่เฉินเป็นอย่างดี จึงกล้าหยอกล้อเขาอย่างไม่ไว้หน้าในยามกลางวัน
เผยหนานจือมองตัวหนังสือไม่กี่บรรทัดบนกระดาษเซวียนจื่อเงียบ ๆ ประกายคาดหวังที่เพิ่งผุดขึ้นในดวงตาพลันมอดดับลงอย่างสิ้นเชิง
เดิมทีนางคิดว่า ด้วยท่าทางเหนือโลกีย์ของลู่เฉิน หากเกิดมีอารมณ์หยิบพู่กันขึ้นมาจริง ๆ บางทีในท้องอาจซุกซ่อนถ้อยคำเลิศล้ำเกินใครไว้ก็เป็นได้
แต่ดูจากตอนนี้ กลอนหยาบ ๆ บนกระดาษแผ่นนี้อย่างมากก็เป็นเพียงคำคล้องจองติดปาก ห่างไกลจากบทกวีและงานประพันธ์นับแสนแปดพันลี้
ไม่สนใจฉันทลักษณ์ ไม่กล่าวถึงการวางคำให้รับกัน ความหมายก็เรียบง่ายตรงไปตรงมา คงหลอกได้แค่เด็กสามขวบที่เพิ่งเริ่มเรียนหนังสือเท่านั้น
“ช่างเถอะ”
เผยหนานจือพับกระดาษเซวียนจื่อเก็บดังเดิม ภายในใจก็ได้ข้อสรุปเกี่ยวกับความรู้ความสามารถของชายตกอับที่อยู่หน้าประตูแล้ว
……
ภายใต้ราตรีเดียวกัน ท่าน้ำลอยน้ำสำหรับขึ้นเรือริมฝั่งแม่น้ำฉินไหว
ลู่เฉินยืนไพล่หลังอยู่ที่หัวเรือรับส่งลำเล็ก เงยหน้าพินิจเรือมหึมาห้าชั้นอันโอ่อ่าตรงหน้า
เมื่อมองจากฝั่งไกล ๆ มันเป็นเพียงกลุ่มแสงเจิดจ้ากลุ่มหนึ่ง แต่พอเข้ามาใกล้จึงเห็นความฟุ่มเฟือยของอสูรร้ายแห่งผืนน้ำตนนี้ได้ชัดเจน ราวระเบียงแดง กระเบื้องเขียว ชายคาปลายงอนแขวนโคมวังแก้วใสไว้นับไม่ถ้วน แม้แต่สองชั้นบนสุดยังเชื่อมต่อกันด้วยแพรแดงผืนใหญ่ เสียงเครื่องสายไพเราะแว่วมาแผ่วเบา เงาร่างหญิงงามอวบอิ่มและบอบบาง ตลอดจนกลิ่นหอมจากอาภรณ์และเส้นผม เคลื่อนไหวให้เห็นอยู่ราง ๆ ภายในนั้น
บันไดไม้กว้างปูพรมแดงสดทอดยื่นออกมาจากกราบเรือสำราญ เชื่อมตรงลงมายังท่าน้ำรับส่งด้านล่าง
เรือลำน้อยเทียบข้างท่อนไม้ลอยน้ำอย่างมั่นคง ชายชราพายเรือผูกเชือกอย่างชำนาญ ก่อนจะโน้มกายลง ค้อมคำนับลู่เฉินด้วยความเคารพอย่างยิ่ง พร้อมผายมือเชื้อเชิญ
จากฝั่งไปถึงเรือสำราญ เหล่าขุนนางและผู้สูงศักดิ์ย่อมมีเรือแกะสลักของตนมารับส่ง ส่วนลู่เฉินไม่มีฐานะเช่นนั้น วิธีเดียวของเขาจึงเป็นการจ่ายเหรียญทองแดงสามเหรียญ จ้างเรือแจวเล็ก ๆ ให้พาข้ามน้ำ
ลู่เฉินล้วงเหรียญทองแดงสามเหรียญจากแขนเสื้อ แล้วยื่นให้ชายชรา
บางทีชายชราอาจมองเห็นบุคลิกของลู่เฉินที่ไม่ธรรมดา สามัญชนชั้นล่างมักมีความเคารพยำเกรงต่อบัณฑิตฝังอยู่ในกระดูก ชายชราจึงรับเหรียญด้วยสองมือ แล้วทำตามธรรมเนียมของตระกูลมั่งคั่ง ค้อมคำนับลู่เฉินอย่างงก ๆ เงิ่น ๆ
ลู่เฉินไม่รู้สึกว่าตนสูงส่งกว่าใคร เขายกพัดพับขึ้นพาดอก แล้วประสานมือคำนับตอบอย่างเป็นธรรมชาติ
คาดไม่ถึงว่าการคำนับตอบอย่างไม่คิดอะไรของเขา กลับทำให้คนพายเรือผู้ก้มหน้าก้มตามาตลอดทั้งชีวิตสะดุ้งตกใจ
ในนครจินหลิงที่แบ่งชนชั้นอย่างเข้มงวดเช่นนี้ จะมีนายท่านสวมเสื้อคลุมยาวคำนับตอบคนแจวเรือได้อย่างไร? ชายชราตื่นตระหนกจนมือเท้าเกะกะ ไม่รู้ควรวางไว้ตรงไหน
ลู่เฉินยิ้มอย่างอ่อนโยน ไม่กล่าวอะไรอีก เพียงโบกพัดเบา ๆ แล้วเหยียบพรมแดงก้าวขึ้นสู่ระเบียงชั้นนอกของเรือสำราญอย่างสง่างาม
ทันทีที่เขาก้าวขึ้นดาดฟ้าใหญ่สำหรับต้อนรับแขก เสื้อคลุมดำเรียบสะอาดที่ขับให้ร่างดูสง่างาม กับใบหน้าหล่อเหลาหาใครเทียบได้ ก็ทำให้เขาโดดเด่นสะดุดตาท่ามกลางฝูงชนที่แต่งกายหรูหรา
บรรดาคุณหนูจากตระกูลขุนนางและสตรีจากตระกูลสูงศักดิ์ที่กำลังชมจันทร์อยู่ริมระเบียงต่างหันมามอง พวกนางยกพัดกลมขึ้นปิดริมฝีปากแดง แอบกระซิบวิพากษ์วิจารณ์และสืบถามกันว่า คุณชายจากตระกูลใหญ่แห่งจินหลิงผู้นี้เป็นใคร เหตุใดจึงไม่ค่อยปรากฏตัว
ใจกลางฝูงชน ถังหรง คุณชายน้อยแห่งจวนกั๋วกงวัยสิบห้าสิบหกปี เชิดคางขึ้นสูง เพลิดเพลินกับคำประจบจากเหล่าบัณฑิตและหญิงงามที่รายล้อมอยู่ราวดวงดาวโอบล้อมจันทรา
เขาเห็นลู่เฉินขึ้นเรือตั้งแต่แรก แต่ตอนนั้นไม่ได้ใส่ใจ ทว่าเมื่อสังเกตเห็นคุณหนูจากตระกูลใหญ่หลายคนที่เมื่อครู่ยังส่งสายตาเย้ายวนให้ตน ต่างพากันหันไปมองชายหนุ่มชุดดำผู้นั้น ดวงตาของคุณชายน้อยแห่งจวนกั๋วกงก็พลันฉายแววมืดครึ้ม
“นั่นใคร?” ถังหรงขมวดคิ้วถามอย่างไม่พอใจ
เฉินจี้ที่ยืนอยู่ข้าง ๆ กำลังกลุ้มใจว่าจะหาโอกาสแทรกบทสนทนาอย่างไร พอได้ยินถังหรงถาม เขาก็มองตามสายตาไป เมื่อเห็นลู่เฉินยืนอยู่บนดาดฟ้าชั้นนอก หัวใจก็สะดุ้งวูบ ก่อนจะยินดีอย่างยิ่ง!
โอกาสมาถึงตรงหน้าแล้ว
เขารีบก้าวเข้าไปค้อมกาย สีหน้าประดับรอยยิ้มประจบอย่างพอเหมาะพอดี “เรียนคุณชายน้อย คนผู้นี้ชื่อ ลู่เฉิน มีนามรองว่าซิงเหอ เป็นบัณฑิตซิ่วไฉลำดับท้าย ๆ ในปีเฉียนหยวนที่ 127 นิสัยทึ่มทื่อ ความรู้ความสามารถทางวรรณศิลป์ก็ธรรมดา สองครั้งก่อนยังสอบไม่ถึงด่านการสอบระดับมณฑลด้วยซ้ำ ส่วนตอนนี้… ได้ยินว่าตั้งแผงอยู่หน้าร้านผ้าจิ่นเซ่อ รับเขียนจดหมายและคำนวณบัญชีให้เพื่อนบ้านประทังชีวิตเท่านั้นขอรับ”
ครั้งนั้นปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์อู่รวบรวมเหล่าวีรชนและสถาปนาราชบัลลังก์ จึงตั้งชื่อศักราชว่า “เฉียนหยวน” บัดนี้เป็นปีเฉียนหยวนที่ 130 แผ่นดินสงบสุขมาเนิ่นนาน กระแสนิยมการศึกษายิ่งเฟื่องฟู บัณฑิตซิ่วไฉอย่างลู่เฉินที่ตกอับจนต้องตั้งแผงเขียนจดหมายถึงครอบครัวริมถนน นับเป็นเรื่องน่าขันที่พบเห็นได้ยาก
“โอ้? หน้าตาดีแท้ ที่แท้ก็เป็นคนว่างงานที่ไม่มีหน้าไปปรากฏตัวในที่ใดนี่เอง”
ถังหรงฟังจบก็แสยะยิ้มดูแคลน แต่ความขุ่นเคืองที่ถูกแย่งความโดดเด่นไปยังไม่จางหายทั้งหมด
เฉินจี้เป็นคนเจนจัดเพียงใด ย่อมมองออกทันทีว่าคุณชายน้อยไม่สบอารมณ์
ตระกูลเฉินมีพื้นเพเป็นพ่อค้า ทรัพย์สินมหาศาล ทว่าในยุคที่ผู้คนถือชาติตระกูลเป็นสำคัญ ลึก ๆ แล้วพวกเขาย่อมมีฐานะด้อยกว่าผู้อื่นอยู่หนึ่งขั้น คราวนี้บิดาของเฉินจี้อาศัยมิตรภาพเก่าแก่ส่งบัตรเยี่ยมไปยังจวนกั๋วกงได้อย่างยากลำบาก ท่านกั๋วกงเฒ่าตอบส่ง ๆ เพียงว่า “ให้คนรุ่นหลังไปมาหาสู่กันบ้าง” เฉินจี้จึงได้เกาะติดตามถังหรงราวหางสุนัข
แต่ถึงอย่างไรเขาก็ยังไม่อาจกลมกลืนเข้าไปในวงสังคมของผู้มีอำนาจระดับสูงเหล่านี้ได้ เวลานี้กำลังกลุ้มใจว่าจะหาเหตุเอาใจเจ้าตัวปัญหาผู้นี้อย่างไร ลู่เฉินซึ่งเป็นลูกพลับนิ่ม ๆ กลับเดินมาชนเองเสียแล้ว!
เขาสอบได้เป็นซิ่วไฉปีเดียวกับลู่เฉิน จึงรู้ความเป็นมาของอีกฝ่ายอย่างทะลุปรุโปร่ง ปกติทั้งสองไม่มีเรื่องบาดหมางกัน แต่ใช้หน้าของเจ้าคนไร้ประโยชน์นี่เป็นบันไดเปิดประตูจวนกั๋วกง นับเป็นการค้าที่คุ้มค่ายิ่ง
เฉินจี้จัดเสื้อคลุมยาวผ้าแพรให้เรียบร้อย เปลี่ยนเป็นรอยยิ้มสดใส แล้วเร่งฝีเท้าเข้าไปหาลู่เฉิน
“พี่ซิงเหอ! ไม่พบกันตั้งนาน หลายปีมานี้สบายดีหรือ?”
ลู่เฉินเพิ่งก้าวขึ้นระเบียงชั้นนอก กำลังหรี่ตามองเครื่องตกแต่งหรูหราฟุ่มเฟือยของเรือสำราญอยู่ จู่ ๆ ก็เห็นชายหนุ่มแต่งกายหรูหราผู้หนึ่งเดินตรงเข้ามาหาอย่างรวดเร็ว
ลู่เฉินค้นความทรงจำอยู่รอบหนึ่งแต่ก็ไม่พบอะไร ทว่าเมื่ออีกฝ่ายยิ้มให้ เขาก็ไม่อาจปฏิเสธได้ จึงประสานมือคำนับอย่างสุภาพ “พี่ชายท่านนี้… ไม่ได้พบกันนาน สบายดีหรือ”
“ไยต้องเกรงใจกันเล่า? เป็นสหายร่วมสำนักเดียวกัน ข้ายังชินกับการที่ท่านเรียกข้าว่า ‘พี่จื่ออัน’ มากกว่า” เฉินจี้ทำตัวสนิทสนม เดินเข้ามาตบแขนท่อนล่างของลู่เฉินอย่างกระตือรือร้น
“เมื่อก่อนตอนดูจันทร์ด้วยกัน ท่านเรียกข้าว่าหวานใจตัวน้อย บัดนี้มีคนใหม่ลืมคนเก่าเสียแล้ว กลับเรียกข้าว่าฮูหยินหนิว… ที่จริงข้าอยากให้เรียกฮูหยินหนิวมากกว่า”
ลู่เฉินแอบบ่นในใจอยู่ประโยคหนึ่ง อาศัยคำใบ้นี้ ในที่สุดก็ขุดความเป็นมาของคนผู้นี้จากความทรงจำเก่าเก็บของเจ้าของร่างเดิมขึ้นมาได้ เฉินจี้ มีนามรองว่าจื่ออัน เป็นเพื่อนร่วมสำนักที่เคยใช้ชีวิตเรื่อยเปื่อยอยู่ในสำนักศึกษาหลวงด้วยกัน เพียงแต่ทั้งสองคุยกันไม่ค่อยถูกคอ ไม่รู้ว่าคืนนี้กินยาผิดขนานหรืออย่างไร ถึงได้กระตือรือร้นเช่นนี้
“ช่วงนี้ข้าป่วยเป็นหวัดหนัก เพิ่งฟื้นตัว สมองยังมึนงงอยู่บ้าง พี่จื่ออันโปรดอภัย” ลู่เฉินหัวเราะกลบเกลื่อน เอ่ยปัดไปคำหนึ่ง
เฉินจี้รับคำ แต่ในใจกลับเกิดความสงสัยขึ้นเล็กน้อย
ไม่พบกันหนึ่งปี กลิ่นอายทึ่มทื่อที่เอาแต่หวาดกลัวและลังเลบนตัวลู่เฉินกลับหายไปหมดแล้ว เมื่อยืนอยู่ใต้แสงโคม คิ้วตาผ่อนคลาย กิริยาวาจายังแฝงความสบายใจและสงบนิ่งที่ยากหยั่งถึง
แต่เฉินจี้ก็สลัดความผิดปกตินี้ทิ้งไปอย่างรวดเร็ว เขากระแอมเบา ๆ สายตากวาดไปทางประตูเรือหลักด้านในอย่างแนบเนียน จงใจเพิ่มเสียงขึ้นเล็กน้อยแล้วกล่าวเสียงดัง
“พี่ซิงเหอก็คงมาร่วม ‘งานชุมนุมกวีหงฮวา’ เช่นกันกระมัง? คืนนี้มีผู้อาวุโสแห่งวงวรรณกรรมมาชุมนุมกันมากมาย ไปกับข้าเถิด เราไปตรวจบัตรที่โถงใหญ่แล้วขึ้นชั้นบนด้วยกันเป็นอย่างไร?”
ลู่เฉินกลับวางตัวอย่างเปิดเผย เขาหุบพัดลงบนฝ่ามือแล้วแบมือออก
“พูดตามตรง พี่จื่ออัน ข้ายังรวบรวมเงินสองตำลึงสำหรับค่าเข้าโถงไม่ครบเลย”
“อะไรนะ?! ท่านไม่ได้พกเงินสองตำลึงสำหรับค่าขึ้นเรือด้วยหรือ?!”
เฉินจี้ตบเข่าดังป้าบในใจ ร้องว่าเทพสวรรค์ช่วยข้าแล้ว!
เขาทำราวกับได้ยินเรื่องอื้อฉาวสะเทือนฟ้าสะเทือนดินที่ไม่น่าเชื่อ น้ำเสียงพลันสูงขึ้น แหลมดังเกินจริง ฉีกผ่านเสียงบรรเลงเครื่องสายอันไพเราะบนดาดฟ้า
ชั่วพริบตา สายตานับร้อยจากระเบียงเรือหลักทั้งชั้นบนและชั้นล่างก็หันมาพร้อมกัน ต่างจับจ้องไปยังลู่เฉินในชุดคลุมดำ