เด็กหนุ่มผู้นี้มีนามว่าหูเหยียน ปีนี้อายุ 17 ปี นับว่ามีชื่อเสียงอยู่บ้างในเมืองหยางโจว เขาประจำอยู่ที่หอหลานเฟิงมาหลายปี โดยแขวนป้ายไม้ทาสีขาวไว้ มีอักษรสีดำสี่คำเขียนอยู่บนนั้นว่า “หูเหยียนหลวนอวี่”
แรกเริ่มมีคนคิดว่าเป็นเรื่องล้อเล่น ใครกันจะตั้งชื่อตัวเองว่า “หูเหยียนหลวนอวี่” ทว่าพอฟังไปหลายครั้ง กลับเห็นว่าแปลกใหม่อยู่บ้าง แม้เรื่องเล่าที่เขาพูดจะไม่ใช่เกร็ดประวัติศาสตร์หรือบทละครของนักประพันธ์ชื่อดัง แต่ก็ชนะใจด้วยความแปลกใหม่ เนื้อเรื่องพลิกผันเกินคาด ใช้ถ้อยคำเข้าใจง่าย ผู้เฒ่าผู้เยาว์ฟังได้ทั้งนั้น ชื่อเสียงจึงค่อย ๆ แพร่ไปทั่วเมืองหยางโจว
บ้างว่าเขาเป็นบัณฑิตสอบตกที่ผันตัวมาทำอาชีพอื่น บ้างว่าเป็นลูกหลานขุนนางเก่าจากราชวงศ์ก่อน บ้างก็ว่าเขาเป็นคนเสียสติ พูดจาเพ้อเจ้อตามประสาคนบ้า แต่คำพูดของคนบ้าผู้นี้กลับฟังรื่นหูนัก
มีเพียงลูกค้าประจำที่รู้ความจริงเท่านั้นที่ทราบว่า หูเหยียนทำงานอยู่ที่หอหลานเฟิงมาตั้งแต่ยังเล็ก
แท้จริงแล้ว หูเหยียนมิใช่คนแห่งราชวงศ์ต้าจาว เขาเคยเป็นพนักงานขายธรรมดาแสนธรรมดาคนหนึ่งในอีกห้วงเวลา เคยขายบ้าน ขายรถ แม้แต่บ้านเคลื่อนที่ก็ขายมาแล้ว ทุกวันวุ่นวายอยู่กับการรับมือกับลูกค้า พอกลับถึงบ้านก็ล้มตัวลงนอนทันที
ใครจะคิดว่า คืนหนึ่งขณะกลับบ้าน จู่ ๆ จะพบหมอกหนาทึบ ทุกแห่งขาวโพลนจนมองไม่เห็นแม้แต่มือที่ยื่นออกไป เขาเดินไปเรื่อย ๆ ก่อนจะก้าวพลาดตกลงไป เมื่อลืมตาขึ้นอีกครั้ง ก็มาอยู่บนถนนในเมืองหยางโจวแห่งราชวงศ์ต้าจาว ซึ่งไม่มีอยู่ในประวัติศาสตร์ ทั้งร่างยังกลายเป็นเด็กอายุเพียงเจ็ดหรือแปดขวบ
ครั้นมาถึงที่นี่ใหม่ ๆ หูเหยียนตกใจจนขวัญหนี เขาหดตัวอยู่ตรงมุมถนน นั่งยอง ๆ ในช่องแคบระหว่างกำแพงสองด้าน เข่าชิดคาง มือทั้งสองปิดหน้าแน่นสนิท หลับตาลงแล้วภาวนาอย่างสุดชีวิตว่านี่เป็นเพียงความฝัน ขอให้ตื่นขึ้นมาเสียที
เขาจึงหลับตาแล้วลืมตา ถนนหินแผ่นเดิม หลับตาแล้วลืมตา กำแพงอิฐเขียวก็ยังอยู่ตรงหน้า หลับตาแล้วลืมตา ต้นหญ้าบนกำแพงยังไหวเอนไปตามลม
หูเหยียนตื่นตระหนก เขานั่งยองอยู่ตรงมุมกำแพง ปิดหน้าด้วยสองมือ หลับตาอยู่ในท่าเดิม ไม่ขยับเขยื้อน ปากพึมพำว่า “ตื่นสิ ตื่นสิ ตื่นขึ้นมาเร็วเข้า—”
หนึ่งวันผ่านไป สองวันผ่านไป
หูเหยียนยังคงนั่งยองอยู่เช่นนั้น ไม่กินไม่ดื่ม ไม่ขยับไปไหน แม้แต่ท่าทางก็ไม่เปลี่ยน
ความสามารถที่เขาฝึกฝนมาจากการเป็นพนักงานขายในชาติก่อน—“ถ้าฉันไม่รู้สึกอับอาย คนที่อับอายก็ต้องเป็นคนอื่น”—บัดนี้ถูกนำมาใช้จนถึงขีดสุด
คนที่เดินผ่านโยนเหรียญทองแดงมาให้ เขาก็ไม่เงยหน้า กลิ่นหอมจากร้านซาลาเปาข้าง ๆ ลอยมา ท้องส่งเสียงร้องโครกคราก เขากัดฟันอดกลั้น พลางคิดในใจว่า กินไม่ได้ ถ้ากินเข้าไปก็แปลว่าเป็นเรื่องจริง รีบตื่นขึ้นมาสักทีสิ!
ยามนั้นบังเอิญมีฝนห่าใหญ่ เขาหลบอยู่ตรงมุมถนนจนเปียกโชกไปทั้งตัว ริมฝีปากเขียวคล้ำ หิวจนหมดความรู้สึก หากเถ้าแก่โจวแห่งหอหลานเฟิงไม่ช่วยไว้ ป่านนี้เขาคงหนาวตายอยู่กลางถนนอย่างเงียบงัน ไม่ต่างจากสุนัขจรจัดตัวหนึ่ง
ภายหลังหูเหยียนจึงรู้ว่า เถ้าแก่โจวช่วยเขาไว้ก็ใช่ว่าจะมีเมตตาทั้งหมด
ต่อมาเมื่อเถ้าแก่โจวดื่มจนเมามาย เขาก็ยอมรับเองว่า วันนั้นหลังปิดร้าน เขาออกมาจากร้านพร้อมดื่มสุราไปเล็กน้อย มือหนึ่งถือโคมลมส่องไปยังมุมตรอก แล้วเห็นก้อนดำ ๆ ก้อนหนึ่งอยู่ตรงนั้น
เขาสะดุ้งจนหลุดปากว่า “โอ้โห นี่มันตัวอะไรกัน”
เมื่อเพ่งดูจึงเห็นเด็กน้อยหัวโล้นสวมเสื้อผ้าขาดวิ่น ปิดหน้าหลบอยู่ตรงมุมตรอก ไม่กินไม่ดื่ม แม้ฝนตกก็ไม่รู้จักหาที่หลบ นั่งเหม่ออยู่ในน้ำ ไม่ขยับแม้แต่น้อย พอยื่นมือไปแตะ ตัวก็ร้อนผ่าว
เถ้าแก่โจวคิดว่า หากมีคนมาตายอยู่ใกล้ร้านของตนจะเป็นลางร้ายหรือไม่ หากข่าวแพร่ออกไป ผู้คนคงพูดว่ามีคนตายหน้าหอหลานเฟิง แล้วจะยังทำมาค้าขายได้อีกหรือ เขาจึงสั่งให้ลูกจ้างสองคนหามเด็กไปส่งโรงหมอจนช่วยชีวิตไว้ได้
หลังรอดชีวิต หูเหยียนมีสีหน้าเหม่อลอย ราวกับคนโง่ ถามอะไรก็ไม่รู้เรื่อง ทั้งพ่อแม่อยู่ที่ใด บ้านอยู่แห่งหนไหน ล้วนตอบไม่ได้สักอย่าง แม้แต่เอกสารประจำตัวก็ไม่มี ราวกับตกลงมาจากฟากฟ้า หมอในโรงหมอบอกว่า สมองคงกระทบกระเทือน หากพักฟื้นสักระยะ บางทีอาจนึกออก
ผ่านไปหลายวัน หูเหยียนก็ยอมรับความจริงว่าเขากลับไปไม่ได้แล้ว
เขาเริ่มเตรียมคำพูดไว้ในใจ หากเถ้าแก่โจวถามอีก ก็จะบอกว่าจำไม่ได้ จำอะไรไม่ได้ทั้งนั้น สมองถูกไฟเผาจนเสียหาย เรื่องในอดีตล้วนจำไม่ได้ นี่เป็นข้ออ้างที่ดี ต่อให้ถูกพาไปที่ว่าการก็ทำอะไรไม่ได้
เถ้าแก่โจวเห็นเช่นนั้นก็ตบต้นขาตัวเอง เสียดายจนแทบขาดใจ ก่อนหน้านี้คิดเพียงว่าอย่าให้มีคนตาย แต่กลับไม่คิดเลยว่าช่วยชีวิตไว้แล้วจะยุ่งยากยิ่งกว่า เด็กที่ไม่รู้ที่มาที่ไปคนหนึ่ง กลายเป็นภาระติดมือเสียแล้ว
เขาหันหลังเตรียมจะเดินจากไป กลับถูกหูเหยียนคว้าตัวไว้แน่น กอดขาไม่ยอมปล่อย น้ำมูกน้ำตาเลอะเต็มหน้า ร้องเรียก “ผู้มีพระคุณ” ซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนเสียงดังลั่น
เถ้าแก่โจว “...เจ้าปล่อยมือก่อน”
“ไม่ปล่อย! ท่านรับปากว่าจะให้ข้ามีข้าวกิน ข้าถึงจะปล่อย!”
“ข้าเปิดโรงสุรา ไม่ใช่โรงทาน—”
“ข้าทำงานได้! งานอะไรก็ทำได้ทั้งนั้น! กวาดพื้น เช็ดโต๊ะ ยกจาน เทกระโถน ข้ายังคิดบัญชีเป็นด้วย! คิดบัญชีได้เร็วมาก!”
“เมื่อครู่เจ้าไม่ได้บอกว่าลืมทุกอย่างไปแล้วหรือ เหตุใดถึงคิดบัญชีเป็นอีกเล่า”
หูเหยียนชะงักไป ก่อนจะร้องไห้เสียงดังยิ่งกว่าเดิม “ข้า...สมองเสียไปครึ่งหนึ่ง ยังเหลืออีกครึ่ง! ครึ่งนั้นยังจำวิธีคิดบัญชีได้!”
เถ้าแก่โจวทั้งโมโหทั้งขำ ทั้งยังถูกเขากอดจนขยับไม่ได้ หมอในโรงหมอกับลูกจ้างอีกหลายคนต่างยืนมองเรื่องสนุกอยู่รอบ ๆ
เถ้าแก่โจวถอนหายใจ ก้มมองเจ้าตัวเล็กที่กอดขาตนแน่น เปียกโชกไปทั้งตัว ใบหน้าเปื้อนน้ำตาปนน้ำมูก แล้วโบกมืออย่างยอมจำนน “เอาละ ๆ ปล่อยมือก่อน อย่าดึงจนกางเกงข้าหลุด พรุ่งนี้ตามข้าไปที่ว่าการเพื่อทำเอกสารประจำตัว”
พอได้ยินเช่นนั้น หูเหยียนก็คลายมือ พลันคุกเข่าลงกับพื้นดังตุบ แล้วโขกศีรษะเสียงดัง “ท่านพ่อ!”
“เรียกเถ้าแก่”
“ท่านพ่อเถ้าแก่!”
“...ต่อไปอย่าพูดเช่นนี้อีก ข้ากลัวอายุสั้น”
หูเหยียนเคยเป็นพนักงานขายมาก่อน หนังหน้าจึงหนาเสียจนไร้ขอบเขต
ด้วยเหตุนี้ เขาจึงได้อยู่ที่หอหลานเฟิงของเถ้าแก่โจว กลางวันวิ่งทำธุระและทำความสะอาดอยู่ในโถงด้านหน้า เช็ดโต๊ะ ยกจาน ยิ้มแย้มเอาใจลูกค้า กลางคืนนอนในห้องเก็บฟืนหลังครัว มีเพียงเสื่อฟางเก่า ๆ กับผ้าห่มนวมขาด ๆ หนาวในฤดูหนาวจนต้องขดตัวเป็นก้อน ร้อนในฤดูร้อนจนเหงื่อไหลท่วมกาย
ส่วนค่าจ้างเล่า?
ค่าจ้างอะไรหรือ ค่าตรวจรักษาไม่ต้องจ่ายหรือ ค่ายาไม่ต้องจ่ายหรือ เอกสารประจำตัวที่ว่าการออกให้ทำกันง่ายดายนักหรือ ทุกอย่างลงบัญชีไว้แล้ว ต้องค่อย ๆ ใช้คืน ทุกครั้งที่ถาม เถ้าแก่โจวก็พูดเช่นนี้
ดังนั้น ตั้งแต่วันแรก หูเหยียนก็ติดหนี้เถ้าแก่โจว ดอกทบต้นพอกพูนราวกับก้อนหิมะกลิ้งโตขึ้น หลายปีมานี้ ยามค่ำเขานอนอยู่ในห้องเก็บฟืน พลางนับนิ้วคำนวณไปมา คิดอย่างไรก็รู้สึกว่าชาตินี้คงต้องหมดอนาคตอยู่ที่นี่
เขาเคยคิดหาทางออกอื่นเช่นกัน แต่แม้จะเป็นคนจากยุคปัจจุบัน ก็ไร้ความสามารถพิเศษติดตัว จึงได้แต่ล้มเลิกความคิด
อีกเรื่องหนึ่งคือ เขาได้ยินจากลูกจ้างว่าราชวงศ์ในยุคนี้มีนามว่าต้าจาว เป็นราชวงศ์ที่สืบต่อจากราชวงศ์หมิง แต่แตกต่างจากประวัติศาสตร์ที่หูเหยียนรู้จักโดยสิ้นเชิง
หลังราชวงศ์หมิงตามประวัติศาสตร์ควรเป็นราชวงศ์ชิง แต่ที่นี่ไม่มีราชวงศ์ชิง ไม่มีเปียแกละ ไม่มีจักรพรรดิคังซีหรือเฉียนหลง เขาค้นความทรงจำทั้งหมดแล้วก็ยังหาไม่พบว่าราชวงศ์นี้ตรงกับยุคใด แม้แต่ข้อได้เปรียบด้านความรู้ล่วงหน้าของคนข้ามเวลาที่ภาคภูมิใจกัน ก็ไม่มีเหลือ
ไม่มีทางเลือก ได้แต่ประทังชีวิตไปวัน ๆ
แต่ด้วยความที่เคยเป็นพนักงานขายในชาติก่อน หูเหยียนจึงมีวาจาคมคาย ทั้งยังเป็นคนมองโลกในแง่ดี ชาติก่อนถูกลูกค้าด่ามาสิบปี หนังหน้าจึงหนาจนฝึกฝนมาอย่างดี ไม่ว่าเรื่องใหญ่โตเพียงใด พอตื่นขึ้นมาหลังนอนสักคืนก็ไม่เก็บมาใส่ใจ ไม่นานเขาก็ยอมรับสภาพที่เป็นอยู่ และสนิทสนมกับทุกคนในโรงสุรา
เมื่ออายุมากขึ้น ผู้คนเห็นว่าเขาพูดจาคล่องแคล่ว เล่าเรื่องได้ยอดเยี่ยม จึงยุให้เขามาเล่านิทานในโรงสุรา ถือเป็นอาชีพหาเลี้ยงตัว จะได้รีบใช้หนี้เงินที่ติดเถ้าแก่โจวไว้ให้หมดโดยเร็ว
หูเหยียนคิดแล้วก็เห็นด้วย วาทศิลป์ขายของ มุกตลก คำปลอบใจ และเรื่องซุบซิบจากชาติก่อน หากเปลี่ยนรูปแบบเสียหน่อย ก็กลายเป็นเรื่องเล่าได้มิใช่หรือ ด้วยเหตุนี้ “หูเหยียนหลวนอวี่” ที่ว่า จึงเริ่มเปิดตัวในเมืองหยางโจว
แขวนป้ายไม้ออกไปแล้ว วันแรก ๆ ไม่มีใครฟัง ต่อมาผู้คนค่อย ๆ มากขึ้น บอกเล่ากันปากต่อปาก จนกลายเป็นจุดเด่นอย่างหนึ่งของหอหลานเฟิง ในวงเล็ก ๆ ของเมืองหยางโจวเริ่มมีคนรู้ว่า ที่หอหลานเฟิงตลาดตะวันออกมีเด็กหนุ่มเล่านิทานผู้หนึ่ง ตั้งชื่อตัวเองว่า “หูเหยียนหลวนอวี่” เรื่องที่เล่าหาฟังที่อื่นไม่ได้ ฟังครั้งหนึ่งแล้วยังอยากฟังครั้งต่อไป
หูเหยียนเดินไปตามถนนหินแผ่นในเมืองหยางโจว สายลมยามเย็นพัดปะทะใบหน้า พาไอชื้นจากคลองใหญ่และกลิ่นอาหารจากโรงสุราแห่งใดสักแห่งมาด้วย เขาชั่งถุงผ้าในมือ เหรียญทองแดงกระทบกันดังกรุ๊งกริ๊ง
เขาเดินผ่านตรอกซอกซอยไปถึงเรือนเล็กริมคลองใหญ่ ที่นี่เป็นเรือนที่เขาเช่ามาเมื่อสองปีก่อน บัดนี้อายุมากขึ้นแล้ว จะพักอยู่ในห้องเก็บฟืนของหอหลานเฟิงต่อไปก็ไม่สะดวกนัก เพราะเหตุนี้ กำหนดใช้หนี้ของเขาจึงถูกเลื่อนออกไปอีกครึ่งปี
เรือนเล็กไม่ใหญ่ มีเพียงสามห้อง ห้องหนึ่งเป็นห้องนอน อีกห้องเป็นห้องครัว ส่วนอีกห้องใช้เป็นโถงรับแขก ด้านหน้าเรือนมีลานเล็ก ๆ ปลูกผักไว้บ้าง มุมหนึ่งยังมีเล้าไก่อยู่ด้วย
หูเหยียนเข้าไปในห้องหลัก วางถุงผ้าในมือลง แล้วเดินไปห้องครัว ตักน้ำใส่ชามหนึ่ง ก่อนเงยหน้าดื่มจนหมด
จากนั้นเขาก็เข้าครัว หยิบแป้งขาวออกมานวดเป็นก้อน แล้วทำบะหมี่ที่คลึงด้วยมือกินมื้อหนึ่ง
เมื่อกินอิ่มดื่มจุใจ ท้องฟ้าก็มืดสนิทแล้ว หูเหยียนไปตักน้ำจากริมแม่น้ำมาสองถัง เทใส่โอ่ง จากนั้นนั่งอยู่ในลานเล็ก มองท้องฟ้าและนึกขึ้นได้ว่าอีกหนึ่งเดือนก็จะใช้หนี้หมด เขาจึงถอนหายใจยาวด้วยความโล่งอก
สิบปีที่ข้ามเวลามา ราวกับฝันไป ทว่าความฝันนี้ก็ไม่ได้เลวร้ายสักเท่าไร
เสียที่ไหนล่ะ
หากอยากรู้เรื่องราวต่อจากนี้ เชิญฟังตอนหน้า