หลายวันมานี้ หูเหยียนเล่าเรื่องจากเรื่องเล่าประหลาดแห่งเหลียวไจของยุคหลังในโรงสุรา เขาไปพลิกหาดูในร้านหนังสือมาแต่เนิ่น ๆ แล้ว ราชวงศ์ต้าจาวในยามนี้ยังไม่มีเรื่องเล่าประหลาดแห่งเหลียวไจตีพิมพ์ จึงไม่ต้องกลัวว่าจะมีผู้ใดมาหาเรื่อง
ก่อนหน้านี้เขาเล่าเรื่องสั้นหลายเรื่อง เช่น “ภาพหนังมนุษย์” “อิงหนิง” และ “หัวเป็ด” ทั้งยังสอดแทรกเรื่องผีที่เล่าขานกันในยุคหลัง แล้วนำมาดัดแปลงเสียใหม่ อย่างเรื่องเล่าที่จางเจิ้นเล่า เรื่องใดโด่งดังก็เพียงเปลี่ยนฉากหลังให้เป็นยุคปัจจุบันก็พอ
เดิมทีเขาคิดว่าผู้คนจะตอบรับอย่างล้นหลามและทำเงินได้ก้อนโต ไม่คาดว่ากลับทำให้ผู้ฟังบางส่วนหวาดกลัวจนหนีหายไป ทว่าก็ดึงดูดผู้ฟังหน้าใหม่เข้ามาไม่น้อย เรื่องเล่าแห่งเหลียวไจแต่ละตอนสั้นกระชับ ต่อให้เริ่มฟังกลางคันก็ยังตามเรื่องทัน ดังนั้นทุกวันจึงมีผู้ฟังหน้าใหม่ผลัดเปลี่ยนเข้ามา
หูเหยียนตัดสินใจแล้วว่า จะเล่าต่ออีกสองวันแล้วเปลี่ยนเรื่อง คราวนี้ลองเล่าเรื่องจอมยุทธ์ดีหรือไม่ ดูว่าในยุคนี้จะมีผู้ใดฟังหรือเปล่า หากเสียงตอบรับดี อาศัยเรื่องของจินยงกับกู่หลง เขาก็เล่าได้สักสองสามปี
บ่ายวันนั้น หูเหยียนนั่งอยู่บนเวที กำลังเล่าเรื่อง “จิ้งจอกเก้าหาง” จากเรื่องเล่าประหลาดแห่งเหลียวไจ นี่ไม่ใช่ผลงานที่เขาคิดขึ้นเอง หนึ่งคือมีเรื่องเดิมเป็นต้นแบบ อีกข้อคือชาติที่แล้วเขาชอบฟังการแสดงตลกเล่าเดี่ยว อย่างไรเสียก็ห่างกันหลายร้อยปี จะไม่หยิบมาใช้ก็น่าเสียดาย ในเมื่อเรื่องผีทำให้ผู้คนหวาดกลัว ข้าก็เปลี่ยนเป็นเรื่องตลกเล่าเดี่ยว คราวนี้คงมีคนชอบกระมัง?
หูเหยียนหยิบกลเม็ดจากการแสดงตลกในยุคหลังมาใช้ เล่าได้อย่างสนุกสนาน เสียงหัวเราะดังขึ้นเป็นระยะทั่วโถง ดึงดูดผู้คนบนถนนไม่น้อยให้เดินเข้าหอหลานเฟิงมาชมความครึกครื้น เถ้าแก่โจวมองศีรษะผู้คนที่เบียดเสียดกันเต็มโถง พลางลูบเคราและพยักหน้า หูเสี่ยวเกอนี่มีฝีมือจริง ๆ สองวันก่อนคนฟังเพิ่งเริ่มบางตา วันนี้กลับเรียกบรรยากาศให้คึกคักขึ้นมาได้แล้ว
ขณะที่เขากำลังยิ้มอยู่นั้น ก็เห็นชายผู้หนึ่งสวมเสื้อคลุมคอกลมสีน้ำเงินเดินเข้าร้าน ด้านหลังยังมีบ่าวเด็กติดตามมาด้วย เถ้าแก่โจวตาเป็นประกาย รีบออกจากหลังโต๊ะเก็บเงิน ประสานมือคำนับพลางกล่าวว่า “โอ้ ท่านหลิน วันนี้ลมอะไรหอบท่านมาถึงที่นี่หรือขอรับ?”
ผู้มาเยือนคือหลินฝู หัวหน้าพ่อบ้านใหญ่แห่งจวนหลินของผู้ตรวจการเกลือในเมืองหยางโจว ดังคำกล่าวที่ว่า ขุนนางเฝ้าประตูจวนอัครเสนาบดียังมีฐานะเทียบเท่าขุนนางขั้นเจ็ด หัวหน้าพ่อบ้านใหญ่แห่งจวนหลินผู้นี้ ในสายตาชาวบ้านทั่วไปก็แทบไม่ต่างจากนายอำเภอ
หัวหน้าพ่อบ้านหลินเป็นคนอัธยาศัยดี เมื่อเห็นเถ้าแก่โจวก็ประสานมือคำนับตอบ “เถ้าแก่โจว กิจการรุ่งเรืองดีหรือ วันนี้ข้าออกไปทำธุระให้ใต้เท้า ระหว่างทางผ่านร้านของท่าน เห็นข้างในครึกครื้นจึงแวะเข้ามาดู”
เถ้าแก่โจวรีบเชิญเขาเข้าไป พลางกล่าวว่า “ข้าสั่งสมบุญกุศลมาเพียงใด ถึงได้มีวาสนาต้อนรับท่านมาถึงร้านเล็ก ๆ แห่งนี้ เชิญขึ้นชั้นสองเถิด ที่นั่นสงบกว่า ทั้งยังมองเห็นชัดเจน” กล่าวแล้วก็เชิญหัวหน้าพ่อบ้านหลินขึ้นชั้นสองด้วยตนเอง ให้นั่งลงตรงริมราวระเบียงของโถงใหญ่ ตำแหน่งนี้เหมาะเจาะ เพียงก้มหน้าลงเล็กน้อยก็เห็นหูเหยียนกำลังแสดงอยู่บนเวที
หัวหน้าพ่อบ้านหลินมิได้มารับประทานอาหาร เขาสั่งชาเถี่ยกวนอินหนึ่งกา ขนมสองสามอย่าง แล้วโบกมือไล่เถ้าแก่โจวไป จากนั้นจึงหันความสนใจไปที่หูเหยียน
ยามนี้หูเหยียนยังไม่ทันสังเกตเห็นเขา กำลังเล่าช่วงที่จิ้งจอกเก้าหางกับคนในครอบครัวของบัณฑิตใช้ไหวพริบต่อสู้กันอยู่ “...หัวหน้าพ่อบ้านผู้นั้นหวาดหวั่นอยู่ในใจ รู้ว่าคุณชายน้อยพบปีศาจเข้าแล้ว แต่ถึงจะร้อนใจเพียงใดก็ทำอะไรไม่ได้ กำลังเดินวนไปมาอยู่ในห้อง พลันได้ยินบ่าวคนหนึ่งเอ่ยว่า ‘ได้ยินว่าที่อารามอู่จวงทางทิศใต้ของเมืองมีนักพรตเฒ่าลู่ผู้หนึ่ง อ้างตนว่าเป็นศิษย์ของท่านเทพลวี่จู่ มีความสามารถปราบปีศาจจับภูตผี มิสู้ให้ท่านหัวหน้าพ่อบ้านเชิญเขามาลองดูเล่า?’ ท่านเทพลวี่จู่ผู้นี้เป็นใครหรือ? ก็คือลวี่ต้งปิน หนึ่งในแปดเซียนนั่นเอง...”
เรื่องที่เขาเล่าชวนสนุกนัก หัวหน้าพ่อบ้านหลินที่อยู่ชั้นบนค่อย ๆ ฟังจนเคลิบเคลิ้ม มีเพียงบ่าวเด็กที่ติดตามมาด้วยซึ่งจดจ่ออยู่กับขนมเหล่านั้น เห็นหัวหน้าพ่อบ้านหลินไม่แตะต้อง จึงหยิบเข้าปากทีละชิ้น ไม่ได้ฟังเลยว่าหูเหยียนกำลังพูดอะไร
เสียงหัวเราะดังขึ้นไม่ขาดสายตามเรื่องเล่าของหูเหยียน แม้แต่หลินฝูที่ช่วงนี้เอาแต่ขมวดคิ้วกลัดกลุ้ม ก็ยังพลอยหัวเราะตามไปด้วย
หูเหยียนเห็นว่าผู้ฟังตอบรับดี ในใจก็ยินดี เล่าอย่างคึกคักยิ่งขึ้น “...นักพรตเฒ่าลู่ยืนอยู่ในครัวแล้วตะโกนบอกลวี่ต้งปินว่า ‘ท่านอาจารย์ อาหารใกล้เสร็จแล้วขอรับ!’ มุมปากของลวี่ต้งปินกระตุกเล็กน้อย สีหน้าดูไม่สู้ดีนัก หัวหน้าพ่อบ้านที่อยู่ข้าง ๆ ถามว่า ‘คนผู้นี้เป็นศิษย์ของท่านจริงหรือ?’ ลวี่ต้งปินโบกมือไม่หยุด ‘แค่ศิษย์ในนาม ข้าไม่สนิทกับเขา’...”
ครึ่งชั่วยามต่อมา หูเหยียนหยิบไม้ปลุกสติขึ้นมาตบลงบนโต๊ะ เป็นอันจบการเล่าเรื่องของวันนี้ เสียงชมเชยดังขึ้นทั่วโถงอีกระลอก เสี่ยวเอ้อถือกระด้งเดินเก็บเงินรางวัลอยู่ด้านล่าง บางคนก็โยนเงินขึ้นไปบนเวที
หัวหน้าพ่อบ้านหลินฟังเรื่องราวอยู่ครู่หนึ่งก็รู้สึกเบิกบานใจ จึงล้วงเงินแท่งหนึ่งออกจากอกเสื้ออย่างไม่ใส่ใจ หนักถึงห้าตำลึง แล้วโยนลงไปบนเวที ทำเอาบ่าวเด็กที่กำลังยัดขนมเต็มปากตกใจแทบแย่ เงินห้าตำลึงเชียวนะ เทียบเท่าค่าจ้างของตนถึงสามเดือน
หูเหยียนกำลังคำนับผู้ชมรอบทิศ พอก้มหน้าลงก็เห็นเงินแท่งหนึ่งตกลงมา ดวงตาพลันเป็นประกาย เงินก้อนใหญ่ขนาดนี้เชียว? เขาหยิบเงินขึ้นมาแล้วเงยหน้ามอง เห็นชายวัยกลางคนผู้หนึ่งกำลังมองลงมาที่เขาเช่นกัน ก่อนพยักหน้าเล็กน้อย ยกถ้วยชาขึ้นจิบอย่างสง่างาม ราวกับกำลังบอกว่า “รางวัลของเจ้า ไม่ต้องขอบใจ”
หูเหยียนเห็นดังนั้นก็รู้ว่าเงินเป็นของขวัญจากอีกฝ่าย จึงประสานมือแล้วตะโกนเสียงดังว่า “ขอบคุณนายท่านที่มอบรางวัล! เช่นนั้นนายท่านให้รางวัลมากมายถึงเพียงนี้ ข้าขอเปลี่ยนบทกลอนเปิดเรื่องกะทันหัน เพื่อขอบคุณท่านโดยเฉพาะ”
เขากระแอมเบา ๆ ตบไม้ปลุกสติแล้วขับกลอนว่า
“หยางโจวมีนายท่านผู้หนึ่ง ใจกว้างประหนึ่งวีรบุรุษ เงินห้าตำลึงโยนลงมา ทำหูเหยียนเซถลาแทบล้ม”
เสียงหัวเราะดังครืนไปทั่วโถง มุมปากของหัวหน้าพ่อบ้านหลินกระตุกนิดหนึ่ง
“เซถลาแล้วใจเบิกบาน ซื้อสุราซื้อเนื้อซื้อรองเท้าใหม่ สวมรองเท้าใหม่ขึ้นเล่าเรื่อง บนเวทีเอ่ยขอบคุณนายท่าน”
ทุกครั้งที่ขับกลอนจบหนึ่งวรรค เขาก็ประสานมือคำนับหัวหน้าพ่อบ้านหลินหนึ่งครั้ง ผู้คนที่อยู่ชั้นล่างต่างมองตามไปยังชั้นสอง หัวหน้าพ่อบ้านหลินรีบกางพัดขึ้นบังใบหน้า บัดซบเอ๊ย มีชีวิตมาสี่สิบกว่าปี วันนี้นับเป็นวันที่กระอักกระอ่วนที่สุดแล้ว
ไม่คาดว่าหูเหยียนยังไม่หยุด “ขอบคุณนายท่าน! ขอบคุณนายท่าน! ขอบคุณจนใบหน้านายท่านแดงแล้ว ใบหน้าแดงไม่เป็นไร ขอเพียงเงินรางวัลจริงใจ พรุ่งนี้มามอบรางวัลอีก ข้าจะขอบคุณท่านทุกวัน!”
ไม้ปลุกสติตบลงหนึ่งครั้ง เป็นอันจบ
เสียงหัวเราะระเบิดขึ้นทั่วโถง ในที่สุดหัวหน้าพ่อบ้านหลินก็นั่งต่อไม่ไหว วางเงินก้อนหนึ่งลงบนโต๊ะ ก่อนก้าวยาว ๆ ลงไปชั้นล่าง บ่าวเด็กด้านหลังรีบคว้าขนมสองสามชิ้น ใช้เสื้อห่อแล้วตามไป
หลังหูเหยียนรวบรวมเงินรางวัลบนเวทีเสร็จและลงมา เขาก็ตั้งใจจะไปขอบคุณพี่ใหญ่ผู้มอบรางวัลสูงสุด ทว่ากลับพบว่าอีกฝ่ายจากไปแล้ว จึงรู้สึกผิดหวังเล็กน้อย ก่อนบ่นกับเถ้าแก่โจวว่า “เถ้าแก่ เหตุใดท่านไม่รั้งเขาไว้เล่า? ลูกค้ารายใหญ่ถึงเพียงนี้ หากท่านรั้งเขาไว้ ข้าจะถามว่าเขาชอบฟังเรื่องแบบใด คราวหน้ามาอีกข้าจะเล่าให้เขาฟังเป็นการเฉพาะ”
เถ้าแก่โจวเห็นสิ่งที่หูเหยียนทำเมื่อครู่แล้ว ย่อมรู้ว่าเขาขอบคุณจากใจจริง เพียงแต่ไม่ได้คำนึงว่าหัวหน้าพ่อบ้านหลินจะรับไหวหรือไม่
“ข้ารู้จักคนผู้นั้น เขาเป็นหัวหน้าพ่อบ้านใหญ่แห่งจวนผู้ตรวจการเกลือ ปกติไม่มาร้านเล็ก ๆ ของข้าหรอก วันนี้เจ้าช่างโชคดี”
หูเหยียนฟังแล้วก็ผิดหวังเล็กน้อย “เช่นนั้นก็ช่างเถิด ข้านึกว่าเป็นพ่อค้าผู้มั่งคั่งจากที่ใดเสียอีก” กล่าวจบเขาก็หยิบเงินแท่งนั้นออกมา ตบลงบนโต๊ะเก็บเงินดังเพียะ แล้วเชิดหน้าตะโกนว่า “ตาเฒ่าโจว คิดบัญชี!”
เถ้าแก่โจวเห็นท่าทางของเขาแล้วก็อดขำไม่ได้ ทว่ามือยังไม่หยุดทำงาน เขาหยิบเงินไปวางบนตาชั่ง จากนั้นเปิดสมุดบัญชีจดรายการ แล้วดีดลูกคิดคำนวณอยู่ครู่หนึ่ง เมื่อจัดการทุกอย่างเรียบร้อยแล้วจึงเงยหน้ามองหูเหยียนด้วยแววตาซับซ้อน “เจ้าหนุ่ม เมื่อนับรายการของวันนี้เข้าไป บัญชีของเราก็หักล้างกันพอดี”
พอได้ยินเช่นนั้น หูเหยียนก็เท้าเอวหัวเราะลั่น “สวรรค์ยังมีตา! ในที่สุดข้าก็หลุดพ้นจากเงื้อมมือพ่อค้าหน้าเลือดอย่างเจ้าเสียที! ฮ่า ๆ ๆ!”
“หยุดพูดเหลวไหล! ใครเป็นพ่อค้าหน้าเลือด?” เถ้าแก่โจวเห็นท่าทางได้ใจของเขาก็ถลึงตาด่า
หูเหยียนยกมือพาดไหล่เถ้าแก่โจว “เสี่ยวโจว วันนี้นายท่านอารมณ์ดี คืนนี้ข้าเป็นเจ้ามือ เลี้ยงทุกคนในหอหลานเฟิงสักมื้อ เจ้าคิดว่าจัดโต๊ะเลี้ยงที่ร้านไท่ไป๋ฝั่งตรงข้ามดี หรือหอจวี้เสียนทางตะวันออกดีเล่า?”
เถ้าแก่โจวยกมือปัดมือที่พาดอยู่บนไหล่ออก พลางด่าว่า “ฟังดูก็รู้ว่าไม่จริงใจ หากไปกินที่ร้านไท่ไป๋จริง เจ้ากล้ากินอาหารหรือ? ไม่กลัวเสี่ยวเอ้อถ่มน้ำลายใส่หรือไร?”
หูเหยียนได้ยินแล้วก็รู้สึกคลื่นเหียนขึ้นมา จึงเหลือบมองเถ้าแก่โจว “ท่านนี่ช่างเกินไปจริง ๆ หยอกนิดหยอกหน่อยก็ไม่ได้” จากนั้นสีหน้าก็จริงจังขึ้น “พูดจริง คืนนี้หลังปิดร้าน จัดโต๊ะในโถงสักโต๊ะเถิด ข้าจะเลี้ยงพี่น้องทุกคนเอง”
เถ้าแก่โจวเห็นว่าเขาไม่ได้พูดเล่น จึงยิ้มกล่าวว่า “เพิ่งใช้หนี้หมดก็คิดเลี้ยงแขกแล้ว ไม่คิดจะใช้ชีวิตต่อหรือ? อาหารของหอหลานเฟิงข้าไม่ถูกนะ!”
หูเหยียนโบกมืออย่างไม่ใส่ใจ “ความสัมพันธ์ของเราถึงเพียงนี้ ยังไม่ลดให้สักหน่อยหรือ? อีกอย่าง ข้าทำงานกับท่านมาสิบปีได้แล้วกระมัง? เถ้าแก่ไม่คิดจะแถมอาหารอีกสักสองสามจานหรือ? กุยช่ายกับถั่วเขียวในลานบ้านข้าก็งามดี ขนมาอีกสักหน่อยก็ครบสำรับแล้ว!”
เถ้าแก่โจวมองหูเหยียนพูดคำไร้ยางอายเหล่านี้ด้วยสีหน้าไม่เปลี่ยน ลมหายใจไม่สะดุด แล้วได้แต่ส่ายหน้าอย่างจนใจ