ชนบทในช่วงกลางทศวรรษ 1980 เป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ผู้คนชอบซุบซิบนินทากันที่สุด
ในหมู่บ้านมีเรื่องอะไรเกิดขึ้นนิดหน่อย ไม่ถึงครึ่งวัน ทุกบ้านก็รู้กันทั่วแล้ว
เรื่องของหงอิงเป็นเรื่องแรกที่หลิวเอ้อร์สะใภ้บ้านข้างหลังบังเอิญไปเห็นเข้า
เช้าตรู่วันนั้น ฟ้ายังสลัว ผู้คนส่วนใหญ่ในหมู่บ้านยังซุกตัวอยู่ใต้ผ้าห่ม หลิวเอ้อร์สะใภ้ไม่มีอะไรทำ จึงพิงกำแพงลานบ้านสูดอากาศ พอเงยหน้าขึ้นก็เห็นหงอิงอยู่ในลานบ้านข้าง ๆ
หงอิงยืนอยู่กลางลาน จู่ ๆ ก็โน้มตัวลง กระอักกระอ่วนอาเจียนแห้งเป็นพัก ๆ
เธอขย้อนอย่างหนักจนแทบยืนตัวตรงไม่ไหว น้ำตาเอ่อคลอ
ผ่านไปครู่ใหญ่ เธอถึงค่อย ๆ ยืนมั่นคง มองคราบสกปรกบนพื้นแล้วลนลานยกเท้าขึ้น ใช้ดินแห้งกลบทีละนิดจนมิด เก็บกวาดสะอาดเอี่ยม ก่อนก้มหน้ากลับเข้าบ้าน
หลิวเอ้อร์สะใภ้มองเห็นทุกอย่างจากบนกำแพง ในใจก็รู้ทันทีว่าเกิดอะไรขึ้น
ผู้หญิงที่เคยแต่งงานและมีลูกมาแล้ว ย่อมดูออกจากอาการแบบนี้
เธอลอบครุ่นคิดอยู่สองสามที รีบลงจากกำแพง ปัดดินออกจากขา แล้วก้าวฉับ ๆ ตรงไปยังร้านสหกรณ์ตรงปากหมู่บ้าน
หมู่บ้านจางเจียถุนมีบ้านอยู่เพียง 53 หลัง ร้านขายของชำตรงปากหมู่บ้านจึงเป็นศูนย์กลางข่าวลือของคนทั้งหมู่บ้าน
ทุกเช้า พวกคนแก่ที่ไม่มีอะไรทำกับเหล่าสะใภ้ที่ว่างอยู่บ้านจะมารวมกลุ่มนั่งยอง ๆ บนขั้นบันได อาบแดด แทะเมล็ดแตงโม คุยเรื่องนั้นเรื่องนี้ ข่าวใหม่และเรื่องน่าปวดหัวทั้งเล็กทั้งใหญ่ในหมู่บ้านล้วนแพร่จากที่นี่
หลิวเอ้อร์สะใภ้เข้าไปซื้อเกลือหยาบถุงหนึ่ง พอออกมาก็เดินไปนั่งยอง ๆ ในกลุ่มคน ทำเป็นลดเสียงพูด ทั้งที่ดังพอให้คนรอบข้างได้ยินชัดถนัดหู
“พวกเธอว่าประหลาดไหม? จางต้าขุยจากไปตั้งครึ่งปีแล้ว หญ้าบนหลุมศพยังขึ้นสูงปรี๊ด แต่หงอิงเมียเขากลับมีเรื่องให้พูดถึงเสียแล้ว”
กลุ่มคนที่กำลังคุยกันเจี๊ยวจ๊าวพลันเงียบกริบ ทุกคนพากันเงี่ยหูฟัง
ใครคนหนึ่งรีบแย้ง “อย่ามาพูดส่งเดชสิ ต้าขุยตายไปแล้ว เธอเป็นแม่ม่าย จะมีเรื่องอะไรได้?”
“จะเรื่องอะไรอีกล่ะ?” หลิวเอ้อร์สะใภ้เบ้ปาก สีหน้าราวกับรู้อยู่แล้ว “ฉันเพิ่งเห็นกับตาว่าเธออาเจียนอยู่ในลานบ้าน ท่าทางแบบนั้น อาการแบบนั้น ต้องท้องแน่ ๆ”
พอคำพูดนี้หลุดออกมา คนรอบข้างก็ฮือฮาขึ้นมาทันที
“เป็นไปไม่ได้มั้ง! ต้าขุยจากไปครบครึ่งปีแล้ว คนตายก็เหมือนตะเกียงดับ แล้วเธอจะท้องได้ยังไง?”
“ใครจะไปรู้ว่าเธอทำอะไรลับหลังบ้าง” หลิวเอ้อร์สะใภ้หัวเราะอย่างเย้ยหยัน “ปกติเห็นเงียบ ๆ ซื่อ ๆ ก้มหน้าก้มตา ไม่ไปยุ่งกับใคร แต่ลับหลังกลับใจกล้าไม่เบา ผู้ชายเพิ่งตายไปครึ่งปี เธอก็แอบท้องได้แล้ว”
พูดมาถึงขั้นนี้ ทุกคนในที่นั้นต่างก็คิดสกปรกในใจ ไม่ต้องพูดออกมาตรง ๆ ก็เข้าใจกันหมด
หญิงชราหลายคนขมวดคิ้วทันที พลางแทะเมล็ดแตงโมไป ส่ายหน้าไป ถอนใจไป และเอ่ยตำหนิไม่หยุด
“ฉันเห็นแล้วว่าเธอไม่ชอบมาพากลมานาน ดูเรียบร้อยว่าง่าย แต่ในใจมีแผนร้ายเต็มไปหมด ตอนต้าขุยยังอยู่ก็แสร้งทำตัวเรียบร้อย พอผู้ชายตายก็เผยธาตุแท้ออกมาทันที”
“ก่อนพ่อแม่ของต้าขุยจะจากไป ยังฝากฉันไว้เป็นพิเศษว่าหงอิงเป็นคนสุขุมรู้ความ ทำให้พวกเขาวางใจได้เต็มร้อย จะได้ไปอยู่บ้านลูกสาวอย่างสบายใจ นี่เพิ่งจากไปนานเท่าไร ก็เกิดเรื่องน่าอับอายขึ้นแล้ว”
“คนเรามองกันแค่ข้างนอกไม่ได้จริง ๆ คนที่ดูสงบเสงี่ยมที่สุด กลับทำให้คนอื่นเป็นห่วงที่สุด”
ข่าวลือเหมือนมีปีก บินเร็วยิ่งกว่าลม
แค่ช่วงเช้า ข่าวก็แพร่ไปทั่วทั้งหมู่บ้าน
พอตกเย็น แต่ละบ้านก่อไฟทำกับข้าว อย่างน้อย 50 ครัวเรือนในหมู่บ้านก็พูดถึงซุนหงอิงบนโต๊ะอาหาร
ไม่มีใครสักคนพูดแทนเธอ มีแต่การคาดเดา เยาะเย้ย และหัวเราะเยาะ
“จางต้าขุยใช้ชีวิตซื่อสัตย์ขยันขันแข็ง ดูแลครอบครัวจนตายก็ยังไม่ได้อยู่อย่างสงบ ถ้ารู้ว่าเมียก่อเรื่องแบบนี้ คงโกรธจนฟื้นขึ้นมาจากหลุมศพแน่”
“ฟื้นขึ้นมาแล้วจะทำอะไรได้? ขนาดพ่อของเด็กเป็นใครยังไม่รู้เลย เป็นแค่เด็กไม่มีหัวนอนปลายเท้า”
“หลายวันมานี้เธอปิดประตูเงียบ ขังตัวเองอยู่แต่ในบ้าน ฉันว่าเพราะรู้สึกผิด ไม่มีหน้ามาพบใคร”
“ถ้าเป็นคนที่อายง่ายหน่อย คงเอาหัวโขกตายไปนานแล้ว ยังจะมีหน้าอยู่ในหมู่บ้านได้ยังไง”
“พูดไปเธอก็น่าสงสารนะ อายุแค่ 25 เอง ยังสาว ๆ ก็ต้องเป็นม่าย ใช้ชีวิตโดดเดี่ยวอยู่คนเดียว”
“จะน่าสงสารอะไร! คนที่น่าสงสารย่อมมีเรื่องให้เกลียดชัง ต่อให้ลำบากแค่ไหนก็ทำเรื่องเกินเลยไม่ได้! คนที่น่าสงสารที่สุดคือเด็กในท้อง เกิดมาก็ไม่มีสถานะ ต้องถูกคนชี้หน้าด่าทั้งชีวิต”
“อีกสองเดือนท้องก็โตจนปิดไม่มิดแล้ว ฉันอยากเห็นจริง ๆ ว่าตอนนั้นเธอจะออกไปพบหน้าคนในหมู่บ้านยังไง”
“ถ้าเป็นฉัน คงไม่อยู่ต่อให้ขายหน้าแล้ว”
ถ้อยคำเหล่านั้นลอยเข้าหูหงอิงทีละประโยคอย่างชัดเจน
หลายวันนี้เธอไม่ได้ออกจากบ้านจริง ๆ นอนอยู่บนเตียงติดต่อกันถึงสามวันสามคืน
คนนอกต่างคิดว่าเธอรู้สึกผิด ละอายใจ และไม่มีหน้าพบใคร
มีเพียงเธอที่รู้ดีว่าไม่ใช่ความรู้สึกผิด แต่เป็นความกลัว ความลนลาน เป็นการนอนไม่หลับคืนแล้วคืนเล่า และเป็นความคับแค้นที่ไม่มีที่ให้ระบาย
บางเรื่องเก็บไว้ในท้องจะปลอดภัยที่สุด
พูดออกไปก็ไม่มีใครช่วย มีแต่จะยิ่งผลักเธอให้ตกที่นั่งลำบากกว่าเดิม ชาตินี้คงเงยหน้าไม่ขึ้นอีก
วันแรกที่นอนอยู่ เธอทั้งคับแค้นทั้งโกรธ หลายครั้งอยากพุ่งออกไปเถียงกับพวกที่ชอบนินทา
เธออยากตะโกน อยากอธิบาย อยากบอกทุกคนว่าพวกเขาเดาผิดกันหมด เธอไม่ใช่ผู้หญิงที่ไม่รู้จักรักษาตัว
แต่พอคำพูดมาถึงริมฝีปาก สุดท้ายก็กลืนกลับลงไป
อธิบายไม่รู้เรื่อง และไม่มีใครเชื่อ
คนในหมู่บ้านปักใจไปก่อนแล้วว่าเธอทนความเหงาไม่ไหว แอบไปมีความสัมพันธ์กับคนอื่น ต่อให้เธอพูดอย่างไรก็กลายเป็นข้อแก้ตัว
วันที่สอง เธอนอนพลิกไปพลิกมาบนเตียง ครุ่นคิดหาทางออกซ้ำแล้วซ้ำเล่า
เธอเคยคิดจะใจแข็ง กำจัดเด็กในท้องให้จบ ๆ ไป จากนั้นก็ใช้ชีวิตเป็นม่ายอย่างสงบ จะได้ไม่มีใครเอาเธอไปนินทาอีก
แต่พอเอามือแตะหน้าท้องแบนราบเบา ๆ เธอก็ทำใจไม่ได้
เด็กไม่มีความผิด เป็นชีวิตเล็ก ๆ ที่มีเลือดเนื้อ จะปล่อยให้ตายไปโดยไม่มีเหตุผลเพราะความลำบากของผู้ใหญ่ไม่ได้
วันที่สาม ในที่สุดเธอก็คิดตก
ปากเป็นของคนอื่น อยากพูดอะไรก็พูดไป เธอห้ามไม่ได้และขัดขวางไม่ไหว
ตอนนี้เธออยู่ตัวคนเดียว ไม่มีใครพึ่งพา วิธีเดียวที่จะมีชีวิตต่อไปและปกป้องลูกไว้ได้ คือรีบแต่งงานใหม่กับครอบครัวที่ซื่อสัตย์มั่นคง จะได้มีที่ยืนอย่างสงบ
ขอเพียงมีครอบครัว มีคนให้พึ่งพา และใช้ชีวิตต่อไปได้ คำซุบซิบของคนอื่นพอฟังนานเข้าก็ค่อย ๆ จางหายไปเอง
ฟ้ายังสลัว ไก่ขันรอบแรก หงอิงก็ลุกจากเตียงแต่เช้า
เธอต้มน้ำร้อนหม้อหนึ่ง ล้างหน้าให้สะอาด หวีผมยุ่ง ๆ ให้เรียบร้อย แล้วเปลี่ยนไปสวมเสื้อผ้าฝ้ายสีน้ำเงินตัวที่ยอมใส่เฉพาะช่วงปีใหม่
คนในกระจกหน้าซีดเผือด ไม่มีสีเลือด เปลือกตาบวมตุ่ย ดูอิดโรยและบอบบาง แต่ถึงอย่างไรก็จัดการตัวเองเรียบร้อย พอออกไปพบผู้คนได้
ถนนยามเช้าตรู่ยังไม่มีใครออกมา แสงอาทิตย์เพิ่งโผล่พ้นขอบฟ้า สาดแสงอ่อน ๆ ลงในตรอก
หงอิงก้มหน้า ก้าวเท้าอย่างรวดเร็ว เดินชิดกำแพงมาตลอดทาง ไม่กล้าเงยหน้ามองใคร กลัวจะเจอชาวบ้านที่ตื่นเช้าแล้วถูกจ้องมอง
เธอตรงไปยังบ้านของป้าฮวาทางตะวันออกของหมู่บ้าน