ค่ำคืนแรกของวันหยุดวันชาติ จ้าวซูเหอนอนพลิกไปพลิกมาอยู่บนเตียงในห้องฝั่งตะวันตก นอนไม่หลับเสียที
เธอหลับตา เรียกภาพจากบทเรียนประวัติศาสตร์ขึ้นมาในหัว แล้วไล่ย้อนจากปีสถาปนาประเทศทีละปี ตั้งแต่ปี 1949, 1950, 1951... เธอไล่ไปตามเส้นเวลา จนถึงปี 1977 แล้วหยุดลง
การฟื้นฟูการสอบเข้ามหาวิทยาลัย... ตอนนี้คือเดือนตุลาคมปี 1975 อีกสองปีกว่าจะฟื้นฟูการสอบเข้ามหาวิทยาลัย ส่วนการปฏิรูปและเปิดประเทศในปี 1978 ก็ยังต้องรออีกสามปี
ตั้งแต่เธอพบผู้ชายคนนั้นในเดือนกุมภาพันธ์ จนสอบเข้าโรงเรียนอาชีวะได้ในเดือนสิงหาคม เธอใช้เวลาเพียงครึ่งปีเดินออกจากหุบเขา แล้วหลังจากนี้ล่ะ? เรียนอาชีวะสองปีอย่างสงบ พอเรียนจบก็ได้รับการจัดสรรให้ไปเป็นครูสอนภาษาอังกฤษที่โรงเรียนสักแห่ง ได้เงินเดือนเดือนละสามสิบกว่าหยวน แต่งงาน มีลูก แล้วใช้ชีวิตไปจนแก่หรือ?
จ้าวซูเหอพลิกตัว เธอเคยเห็นอนาคตมาแล้ว เธอรู้ว่าประเทศนี้กำลังจะเกิดอะไรขึ้น เมื่อยืนอยู่ในปี 1975 แล้วมองไปข้างหน้า เส้นทางเบื้องหน้าก็ชัดเจนแจ่มแจ้ง ตอนอายุสิบเจ็ด เธอควรได้เห็นอะไร? ควรได้เรียนรู้อะไร?
การเป็นครูก็ดีอยู่หรอก แต่เธอกลับรู้สึกว่ายังไม่พอ หลักสูตรทั้งหมดในหัว ตั้งแต่ระดับประถมไปจนถึงมหาวิทยาลัย ตั้งแต่วิชาพื้นฐานไปจนถึงความรู้เฉพาะทาง มีตั้งมากมาย แต่จะใช้มันแค่สอนภาษาอังกฤษให้เด็กไม่กี่คนอย่างนั้นหรือ?
จ้าวซูเหอลุกขึ้นนั่ง ค้นหาดินสอกับกระดาษแผ่นหนึ่งจากลิ้นชักหัวเตียง แล้วอาศัยแสงจันทร์เขียนตัวเลขลงไปสองสามปี: 1977, 1978, 1980... เธอเว้นที่ว่างไว้หลังตัวเลขแต่ละปี
ตอนนี้เธอรู้เรื่องน้อยเกินไป บทเรียนประวัติศาสตร์พูดถึงทุกอย่างไว้อย่างชัดเจนก็จริง แต่ไม่ได้บอกว่าควรใช้ชีวิตของตัวเองอย่างไร เมื่อตัดสินใจไม่ได้ ก็เรียนต่อไป! ไม่ใช่แค่ภาษาอังกฤษ แต่ยังมีประวัติศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ อยากเรียนได้มากแค่ไหนก็เรียนให้มากที่สุด