พอฟ้ามืด หลิวไก้ตี้ก็คลอดลูก เป็นเด็กผู้หญิง
หมอตำแยห่อตัวเด็กแล้ววางไว้ตรงมุมเตียงเตา หลิวไก้ตี้เหลือบมองแวบหนึ่ง ใจพลันเย็นวาบไปครึ่งหนึ่ง เป็นผู้หญิงนี่เอง เฉินโจวซื่ออยากได้หลานชายจนแทบคลั่ง ถ้าคลอดลูกสาวออกมา แล้วต่อไปจะใช้ชีวิตกันอย่างไร?
เธอยังคิดไม่ทันจบ ทางด้านฮูหยินเสิ่นก็มีความเคลื่อนไหวเช่นกัน
คลอดแล้ว เป็นเด็กผู้หญิงเหมือนกัน
ฮูหยินเสิ่นหมดแรงจนหมดสติ หมอตำแยห่อตัวเด็กแล้ววางไว้ข้างกายเธอ จากนั้นก็ออกไปแจ้งข่าวท่านผู้การ
ในห้องเงียบลง
หลิวไก้ตี้นอนอยู่บนเตียงเตา แล้วหันไปมองเด็กที่อยู่ข้าง ๆ
ทารกแรกเกิดตัวย่นยับ ห่อตัวด้วยผ้าห่อตัวเนื้อนุ่มละเอียดที่ดีกว่าของลูกเธอตั้งสิบเท่า ปักลายดอกไม้ แค่เห็นก็รู้ว่าเป็นของดี
เธอหันไปมองเด็กที่อยู่ข้างตัวเองอีกคน ผ้าหยาบเก่า ๆ ที่ห่อไว้เป็นผ้าที่เธอฉีกมาจากเสื้อผ้าสินเดิมของตัวเอง
เด็กทั้งสองนอนเรียงกันอยู่บนเตียงเตา อายุเท่ากัน และเป็นเด็กผู้หญิงทั้งคู่
ด้านนอกมีคนกำลังพูดคุยกัน
“ฮูหยินท่านผู้การไม่เป็นอะไรใช่ไหม?”
“ไม่เป็นไร แค่เหนื่อยเกินไป นอนพักสักหน่อยก็หาย”
“เด็กคนนี้เป็นผู้หญิงหรือ? ผู้หญิงก็ดีเหมือนกัน เอาใจใส่พ่อแม่”
“ท่านผู้การบอกว่าจะตกรางวัลให้ตระกูลเฉินอย่างงาม!”
หัวใจของหลิวไก้ตี้พลันเต้นเร็วขึ้น
เธอมองเด็กที่อยู่ข้าง ๆ ถ้าเด็กคนนี้เป็นลูกที่เธอคลอดออกมา เธอจะได้รับรางวัลอย่างงามเหมือนกันหรือเปล่า? จะได้เข้าเมืองไปใช้ชีวิตดี ๆ ไหม? จะได้สวมเสื้อผ้าสวย ๆ แบบนั้น นอนบนเตียงเตาอุ่น ๆ และถูกคนมีตำแหน่งเรียกว่า “คุณหนู” หรือเปล่า?
แล้วเธอก็มองเด็กที่อยู่ข้างตัวเองอีกครั้ง ถ้าปล่อยให้เด็กคนนี้อยู่กับเธอ ชีวิตนี้จะต้องอยู่บนเตียงเตาดิน กินแกลบกินผัก และถูกตีถูกด่าตลอดไปหรือเปล่า?
เธอเองก็ไม่รู้ว่าตอนนั้นคิดอะไรอยู่
อาจเป็นเพราะถูกผีบังตา อาจเป็นเพราะความยากจนทำให้หวาดกลัว หรืออาจเป็นเพราะความไม่ยอมจำนนที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด
เธอลุกลงจากเตียงเตา
ร่างกายหลังคลอดอ่อนล้าเต็มที เธอค่อย ๆ ขยับไปยังเตียงเตาอีกฝั่ง แล้วอุ้มเด็กทั้งสองขึ้นมาสลับที่กัน
ลูกของเธอถูกวางลงในผ้าห่อตัวของฮูหยินท่านผู้การ
ส่วนลูกของฮูหยินท่านผู้การถูกวางลงในผ้าหยาบเก่า ๆ ของเธอ
จากนั้นเธอก็กลับไปนอน หลับตาลง หัวใจเต้นแรงราวกับจะกระเด็นออกมาจากลำคอ
ตอนหมอตำแยกลับเข้ามา เธอมองเด็กทั้งสองแล้วก็ไม่พบความผิดปกติใด ๆ
ตอนท่านผู้การส่งคนมารับ เด็กที่อยู่ในผ้าห่อตัว ซึ่งเป็นลูกแท้ ๆ ของหลิวไก้ตี้ ก็ถูกอุ้มออกไป
เด็กในผ้าหยาบที่ถูกทิ้งไว้คือคุณหนูตัวจริงของตระกูลเสิ่น
รถม้าเคลื่อนออกไป ขบวนคนจากไป ท่านผู้การกับฮูหยินก็จากไปด้วย
หลิวไก้ตี้อุ้มเด็กในอ้อมแขน ก้มมองอยู่นาน
เด็กคนนี้หน้าตาสวยจริง ๆ สวยกว่าลูกที่เธอคลอดเสียอีก
แต่เด็กคนนี้ไม่ใช่ลูกของเธอ
นี่คือลูกของท่านผู้การ
หลิวไก้ตี้วางเด็กลงตรงมุมเตียงเตา พลิกตัวแล้วหลับไป
ปีนั้นเธออายุ 22 ปี เธอไม่รู้เลยว่าตัวเองเพิ่งทำอะไรลงไป
เธอรู้เพียงว่า นับจากนี้ไป ลูกสาวแท้ ๆ ของเธอจะได้เป็นคุณหนูอยู่ในเมือง
หลิวไก้ตี้เลี้ยงเด็กคนนั้นไว้ข้างกาย
เธอตั้งชื่อให้เด็กว่า “ต้าเหยา”
เธอไม่ให้นมเด็ก น้ำนมต้องเก็บไว้ให้ลูกชายที่เธอจะคลอดทีหลัง ต้าเหยาดื่มน้ำข้าว ดื่มน้ำล้างหม้อ ดื่มน้ำแกงที่ต้มจากผักป่า ขอแค่ยังมีชีวิตรอดก็พอ
เธอเริ่มทารุณเด็ก
ไม่ใช่แค่วันสองวัน แต่เป็นเวลา 12 ปี
ต้าเหยาเพิ่งหัดเดินก็ต้องเริ่มทำงาน เก็บฟืน ก่อไฟ กวาดพื้น วิ่งทำธุระ พอโตขึ้นอีกหน่อยก็ต้องซักผ้า หาบน้ำ ให้อาหารหมู ผ่าฟืน พอโตขึ้นอีกก็ต้องทำงานทุกอย่าง ทำไม่เสร็จก็ห้ามนอน ทำไม่ดีก็ห้ามกินข้าว
หลิวไก้ตี้ตีเธอ ใช้พื้นรองเท้าตี ใช้ไม้กวาดตี ใช้ไม้เขี่ยไฟตี ตีเสร็จไม่เคยบอกเหตุผลสักครั้ง เพียงพูดว่า “สมควรโดนตี”
เฉินโจวซื่อตีเธอ ใช้ไม้เท้าตี ตีเสร็จก็ด่าว่า “ตัวกาลกิณี”
หวังกุ้ยเฟินตีเธอ ใช้มือหยิก ใช้เท้าเตะ พลางด่าไปด้วยว่า “ตัวกินเปล่า”
เฉินต้าป่าวตีเธอ เขาเป็นหลานชายคนโต อยากตีก็ตี ไม่มีใครสนใจ
เฉินโก่วเซิ่งก็ตีเธอ เขาเป็นลูกชายของหลิวไก้ตี้ ตั้งแต่เริ่มเดินได้ก็รู้แล้วว่า “ต้าเหยา” คนนี้เป็นคนต่ำต้อยที่สุดในบ้าน จะรังแกอย่างไรก็ได้
ต้าเหยาใช้ชีวิตในบ้านหลังนี้ได้แยยิ่งกว่าสุนัขตัวหนึ่ง
แต่มีเรื่องหนึ่งที่แปลกมาก
บางครั้งหลิวไก้ตี้ก็ทำดีกับเธอ
เป็นการ “ทำดี” จริง ๆ
อย่างเช่น ตอนทุกคนกินข้าว หลิวไก้ตี้จะแอบตักข้าวต้มใส่ชามเธอเพิ่มอีกหนึ่งทัพพี อย่างเช่น ในวันที่หนาวที่สุดของฤดูหนาว หลิวไก้ตี้จะโยนเสื้อผ้าฝ้ายเก่า ๆ ให้เธอ แล้วพูดว่า “ใส่ซะ ถ้าหนาวตายไปแล้วใครจะทำงาน” อย่างเช่น ตอนเธอป่วยเป็นไข้ หลิวไก้ตี้จะยกน้ำอุ่นมาหนึ่งชาม มองเธอดื่มจนหมด แล้วบอกว่า “นอนพักดี ๆ พรุ่งนี้หายแล้วค่อยทำงาน”
ในความทรงจำของเจ้าของร่างเดิม ความ “ดี” เหล่านี้แจ่มชัดทุกเรื่อง
เธอไม่รู้ว่าทำไมหลิวไก้ตี้ถึงตีและด่าเธอ และไม่รู้ด้วยว่าทำไมบางครั้งหลิวไก้ตี้ถึงทำดีกับเธอ เธอรู้เพียงว่าในบ้านหลังนี้ มีแค่หลิวไก้ตี้ที่บางครั้งทำดีกับเธอ
เพราะอย่างนั้น เธอจึงทั้งกลัวและซาบซึ้งบุญคุณหลิวไก้ตี้
จนกระทั่งตายก็ยังคิดว่า แม่จริง ๆ แล้วดีกับฉัน แค่ไม่มีทางเลือกเท่านั้น
เสิ่นซิงหว่านรับความทรงจำเหล่านั้นมาแล้วก็นิ่งเงียบอยู่นาน
เธอเข้าใจหลิวไก้ตี้
นั่นไม่ใช่ “สำนึกผิดขึ้นมา” และไม่ใช่ “ความเป็นแม่ยังไม่สูญสิ้น” แต่เป็นความเมตตาที่แมวหยอกหนู ความสุขของคนทารุณผู้อื่น ตีจนพอใจแล้วก็ให้ขนมสักเม็ด มองหนูซาบซึ้งจนหลั่งน้ำตา ท่าทางเช่นนั้นน่าสนใจกว่าการตีอยู่ตลอดเสียอีก
หลิวไก้ตี้เติบโตมาพร้อมกับการถูกทารุณ ตอนนี้ได้ทารุณ “ลูกของท่านผู้การ” ในใจก็ทั้งสะใจทั้งภาคภูมิใจ ความเมตตาเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านั้นเป็นบทที่เธอแสดงให้ตัวเองดูว่า ฉันไม่ใช่คนเลว ฉันยังทำดีกับเด็กคนนี้ด้วยนะ
เสิ่นซิงหว่านกำหมัดแน่น มือที่ผอมจนเหมือนกรงเล็บไก่นี้กลับกำจนเกิดเสียงกรอบดังขึ้น
ด้านนอกมีความเคลื่อนไหว
เสียงฝีเท้าแผ่วเบา ราวกับกลัวคนอื่นได้ยิน
ประตูห้องเก็บฟืนถูกแง้มเปิดเบา ๆ
เงาร่างหนึ่งแวบเข้ามา ยืนอยู่ตรงประตูโดยไม่เดินเข้ามาข้างใน
แสงจันทร์ส่องลอดหน้าต่างที่แตกเข้ามา กระทบใบหน้าของคนคนนั้น
เป็นเด็กผู้หญิง อายุราว ๆ มากกว่าต้าเหยาสองปี ผอมเหมือนไม้ไผ่ ใบหน้าเหลืองซีด ผมยุ่งเหยิงมัดรวบเป็นกระจุก เธอสวมเสื้อผ้าฝ้ายที่ปะชุนเต็มไปหมด ปลายแขนเสื้อซีดขาวจากการสวมใส่จนเก่า
เสิ่นซิงหว่านจำเธอได้ เฉินเจาเต๋อ ลูกสาวของอาสาม และเป็นลูกพี่ลูกน้องหญิงตามชื่อเรียก
ในความทรงจำของเจ้าของร่างเดิม เด็กสาวคนนี้ไม่นับว่าเลวร้ายที่สุด แต่ก็ไม่ใช่คนดีอย่างแน่นอน เพื่อให้มีชีวิตรอดในบ้านหลังนี้ เธอเรียนรู้ที่จะเอาใจย่าและอาสะใภ้ แล้วก็ร่วมมือกับพวกนางรังแกต้าเหยา ตอนต้าเหยาถูกตี เธอจะยืนมองอยู่ข้าง ๆ ตอนต้าเหยาหิว เธอจะรีบยัดหมั่นโถวคำสุดท้ายในมือเข้าปากตัวเอง
แต่บางครั้ง บางครั้งที่นาน ๆ จะเกิดขึ้น เธอจะแอบเอาผักป่ากำหนึ่ง หรือหมั่นโถวครึ่งลูก ไปซ่อนไว้ในกองฟางของต้าเหยาในตอนกลางคืน
เจ้าของร่างเดิมไม่เข้าใจว่าทำไม เสิ่นซิงหว่านเข้าใจดี นั่นไม่ใช่ความเมตตา แต่เป็นความรู้สึกบางเบาที่ไม่กล้าเอ่ยออกมาระหว่างคนที่เหมือนกัน เฉินเจาเต๋อเองก็เป็น “คนเกินมา” ในบ้านหลังนี้ แม่แท้ ๆ ของเธอตายไปแล้ว แม่เลี้ยงไม่ต้องการเธอ เธอถูกฝากให้ย่าเลี้ยง ทำงานมากที่สุด แต่กินข้าวน้อยที่สุด ชีวิตของเธอไม่ได้ดีกว่าต้าเหยาสักเท่าไร เพียงแต่เธอเรียนรู้ที่จะก้มหัว เอาใจคนอื่น และเอาชีวิตรอดในบ้านที่กลืนกินคนแห่งนี้
“ต้าเหยา?” เฉินเจาเต๋อเรียกเสียงเบา
เสิ่นซิงหว่านไม่ขยับและไม่ส่งเสียง
เฉินเจาเต๋อเดินเข้ามาสองก้าวแล้วนั่งยอง ๆ โน้มตัวเข้ามามอง แสงจันทร์ส่องใบหน้าของเสิ่นซิงหว่านจนเห็นชัดเจน
“เธอ...เธอฟื้นแล้วเหรอ?” เสียงของเฉินเจาเต๋อสั่นไปนิดหนึ่ง