บทที่ 37 ซื้อคน
เจียงจิ่นเลิกคิ้ว
ตงซือกล่าวถึงสองประเด็นหลัก ประการแรกคือราคานี้คุ้มค่ามาก หากไปซื้อคนที่ตลาดทาส ทาสรับใช้ธรรมดามักมีราคาประมาณผ้าไหมแปดพับ
ผ้าไหมในยุคนี้ราคาพับละประมาณสองร้อยเหรียญ แปดพับก็เท่ากับหนึ่งพันหกร้อยเหรียญ แน่นอนว่าราคาย่อมขึ้นลงตามคุณภาพของทาสแต่ละคน
อย่างเฮยยา หากเป็นกรณีทั่วไป ต่อให้ราคาถูกเพียงใดก็ไม่มีใครต้องการ เพราะซื้อไปแล้วยังต้องเสียเงินรักษาโรคให้นาง มิฉะนั้นเก้าในสิบส่วนคงทนไม่ไหว
ส่วนสาวใช้บางคนที่มีความสามารถพิเศษหรือหน้าตางดงาม ก็อาจขายได้ถึงหมื่นกว่าเหรียญ ดังนั้นราคาจึงไม่อาจเหมารวมกันได้
แน่นอนว่านี่เป็นราคาที่ตลาดทาสในเมืองซึ่งยังค้าขายกันได้
ความจริงแล้ว สำหรับผู้ลี้ภัยที่หนีภัยสงคราม การขายลูกขายเมียแลกขนมเปี๊ยะสองชิ้นก็เป็นเรื่องที่พบเห็นได้บ่อย
ต่อมาคือราคาธัญพืช เนื่องจากสงคราม ราคาข้าวจึงเพิ่มจากสองร้อยเหรียญเป็นราวห้าร้อยเหรียญต่อสือ
หรือประมาณห้าสิบเหรียญต่อโต คิดแล้วนางซื้อเฮยยาไปด้วยเงินเพียงยี่สิบห้าเหรียญกับเนื้อหนึ่งชาม
ประเด็นที่สองที่ตงซือกล่าวถึงคือประโยชน์ของหญิงสาวทั้งสองคน แน่นอนว่าเขาไม่ได้บอกว่าซื้อมาเพื่อเป็นสาวใช้ให้เจียงจิ่น แต่บอกว่าพวกนางช่วยกองคณะก่อไฟและทำอาหารได้
เจียงจิ่นจึงตระหนักว่าตนประเมินความสามารถของเด็กสาววัยสิบกว่าปีในสังคมโบราณต่ำเกินไป ที่นี่เด็กอายุสิบสามสิบสี่ก็แต่งงานได้แล้ว และโดยพื้นฐานก็ถือว่าเป็นผู้ใหญ่
เจียงจิ่นคิดดูแล้วเห็นว่าตงซือพูดมีเหตุผล ทว่านางก็ยังติดนิสัยต่อราคา “สองคน ข้าวเนื้อสองชาม แล้วเพิ่มข้าวให้อีกสี่โต มากกว่านี้ไม่มีแล้ว”
หญิงชราเผยสีหน้ายินดี เดิมทีนางคิดว่าคงหมดหวังแล้ว ไม่คิดว่าหญิงสาวจะยังต่อราคา แม้ราคาที่เสนอจะต่ำกว่าที่นางตั้งใจไว้ แต่ได้ข้าวเพิ่มอีกสี่โตก็นับว่าไม่เลว ในยามนี้ข้าวมีประโยชน์กว่าเงิน