ศักราชเจี้ยนซีปีที่สิบสี่ ฤดูใบไม้ร่วง
เซียวหวยจิ้นอายุสิบขวบแล้ว
ต้นอู๋ถงในตำหนักรัชทายาทผลัดใบเหลืองแล้วร่วงหล่น บ่าววังกวาดไปกองแล้วกองเล่า เขากลับไม่เคยใส่ใจ จิตใจทั้งหมดผูกอยู่กับลานฝึกยุทธในสวนเหนือ เพราะวันฉงหยาง พระบิดาจะทรงทดสอบการขี่ม้ายิงธนูของเหล่าองค์ชาย
ข่าวนี้หลิวอาน ขันทีใหญ่ เป็นผู้นำมาบอก ตอนข่าวไปถึงตำหนักรัชทายาท เซียวหวยจิ้นกำลังฟุบคัดลอกคัมภีร์หลุนอวี่อยู่บนโต๊ะ พู่กันในมือชะงักไปชั่วครู่ หยดหมึกตกลงบนกระดาษ ซึมแผ่เป็นวงกลมสีดำ
“ท่านองค์รัชทายาท?” หลิวอานลองเรียกหยั่งเชิง
เซียวหวยจิ้นเงยหน้าขึ้น ดวงตาสุกสว่างอย่างน่าตกใจ เมื่อสามปีก่อน คราวที่องค์รัชทายาทตอบบทความนโยบายได้เป็นครั้งแรกในชั้นเรียนหลวง ก็มีแววตาเช่นนี้ ราวกับประกายไฟที่ถูกจุดขึ้น รอคอยให้ใครสักคนมองเห็น
“กงกงหลิว” เขาวางพู่กันลง “พระบิดาจะเสด็จมาทอดพระเนตรหรือไม่”
หลิวอานก้มกาย ยิ้มเอาใจ “ฝ่าบาททรงเป็นประธานด้วยพระองค์เอง ย่อมเสด็จมาทอดพระเนตรเหล่าองค์ชายทุกพระองค์พ่ะย่ะค่ะ”
เซียวหวยจิ้นไม่ได้ถามต่อ เขารู้ความหมายในคำพูดของหลิวอาน ว่าเสด็จมาทอดพระเนตร “เหล่าองค์ชายทุกพระองค์” ไม่ใช่เสด็จมาเพื่อทอดพระเนตรเขาเพียงผู้เดียว หลายปีมานี้เขาเรียนรู้ที่จะวางตัว รู้จักฟังคำตอบที่ซ่อนอยู่ในคำพูดของผู้อื่น
แต่ถึงอย่างนั้นเขาก็ยังดีใจ
เขาหยิบคันธนูเขาวัวที่ใช้มาหนึ่งปีออกมา ปรับสายธนูเอง ตรวจลูกศรเอง แม้นิ้วถูกสายธนูบาดจนเป็นแผลเลือดออกสองแห่งก็ไม่รู้สึกเจ็บ เขาตั้งหุ่นฟางขึ้นในลานเล็กของตำหนักรัชทายาท ฝึกยิงตั้งแต่เช้าจรดค่ำ แม่นมยกขนมมายืนอยู่ใต้ระเบียงตลอดบ่าย ขนมเย็นชืดหมดแล้ว เขาก็ไม่ยอมมารับประทานแม้แต่คำเดียว
สามวันแรก ยิงสิบศร พลาดเป้าไปเจ็ดศร
วันที่สี่เริ่มไม่พลาดเป้าแล้ว แต่ลูกศรกระจายห่างกันราวกับดาวเต็มฟ้า
วันที่เจ็ด เขายิงลูกศรห้าดอกจากระยะยี่สิบก้าวให้รวมอยู่ภายในวงรัศมีสามชุ่นจากกลางเป้าได้
โจวหรุ่ยเสิ่งมาส่งตำรา ยืนดูอยู่ตรงประตูลานพักหนึ่งโดยไม่เอ่ยวาจา ชายชราขมวดคิ้วแน่น ไม่รู้กำลังคิดอะไรอยู่ ยืนนิ่งอยู่นานราวครึ่งถ้วยชา ก่อนหันหลังจากไป ก่อนจากยังกล่าวกับขันทีคนสนิทของเซียวหวยจิ้นว่า “ให้ท่านองค์รัชทายาทพักผ่อนแต่หัวค่ำเถิด พรุ่งนี้ยังต้องเรียนหนังสือ”
ขันทีรับคำ แต่เซียวหวยจิ้นไม่ยอมพัก
เขาฝึกยิงจนดวงจันทร์ลอยสูงกลางฟ้า โคมวังแกว่งไกวอยู่ในสายลมกลางคืน เงาของหุ่นฟางยืดยาวแล้วหดสั้นสลับกันไป เขาดึงสายธนู เล็งเป้า กลั้นลมหายใจ ลูกศรพุ่งออกจากสาย ปักลงกลางเป้าอย่างมั่นคง
เขาวางธนูลง มองลูกศรดอกนั้น แล้วจู่ ๆ ก็ยิ้มออกมา
“ข้าเหมือนพระบิดาหรือไม่”
เขาถามขันทีที่ยืนอยู่เบื้องหลัง
ขันทีมองรูพรุนแน่นขนัดบนหุ่นฟาง แล้วมองนิ้วขององค์รัชทายาทที่ถูกสายธนูเสียดสีจนพองเป็นตุ่มเลือด ไม่ได้ตอบอะไร เขาไม่รู้ว่าควรพูดเช่นไร แต่ท่วงท่าขององค์รัชทายาทยามฝึกยิงธนู ช่างเหมือนฝ่าบาทเมื่อครั้งอยู่บนลานฝึกยุทธไม่มีผิด
วันฉงหยาง ฟ้าสูงโปร่ง เมฆบางเบา
ธงบนลานฝึกยุทธในสวนเหนือสะบัดเสียงดังพึ่บพั่บในสายลมฤดูใบไม้ร่วง ม้าของเหล่าบุตรหลานราชวงศ์หลายคนยืนเรียงกันหน้าทางวิ่งม้า คนเลี้ยงม้าจับบังเหียนไว้แน่น ไม่กล้าแม้แต่จะหายใจแรง อัฒจันทร์เต็มไปด้วยพระญาติและขุนนาง กุ้ยเฟยเสิ่นหมิงจูพาองค์ชายรองเซียวอวี่นั่งอยู่ในตำแหน่งที่โดดเด่นที่สุด ปีนี้เซียวอวี่อายุแปดขวบ หน้าตาขาวสะอาด ยามยิ้มมีลักยิ้มสองข้าง เหล่าขุนนางต่างกล่าวว่าเด็กคนนี้มีวาสนา
เซียวหลินประทับนั่งอยู่ตรงกลาง ฉลองพระองค์คลุมสีเหลืองอร่าม พระพักตร์ขาวซีดเย็นชา มองไม่ออกว่าทรงกริ้วหรือยินดี
การขี่ม้ายิงธนูแบ่งเป็นสองรอบ รอบแรกยิงเป้านิ่ง เป้าหญ้าระยะยี่สิบก้าว ยิงห้าศรนับคะแนน รอบที่สองยิงเป้าขณะควบม้า เป้าเคลื่อนที่ระยะห้าสิบก้าว ยิงสามศรตัดสินแพ้ชนะ
การยิงเป้านิ่งไม่มีอะไรให้ลุ้น เซียวหวยจิ้นยิงห้าศรเข้าเป้ากลางทั้งหมด เซียวอวี่ยิงเข้าเป้าสองศร ในบรรดาคนที่เหลือมีหลายคนยิงได้ดี แต่ไม่มีใครเข้าเป้าทุกดอก เหล่าขุนนางบนอัฒจันทร์สบตากัน พลางกระซิบกระซาบว่า “องค์รัชทายาททรงเพียบพร้อมทั้งบุ๋นและบู๊ มีพระบารมีเช่นเดียวกับฝ่าบาทเมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์”
เซียวหวยจิ้นได้ยินคำวิจารณ์เหล่านั้น มือที่กำคันธนูกระชับแน่นขึ้น เขายืดหลังให้ตรงยิ่งกว่าเดิม
เขาหันไปมองเซียวหลิน
เซียวหลินไม่ได้ทอดพระเนตรเขา สายพระเนตรของฮ่องเต้จับอยู่ที่เป้าไกลออกไป พระดัชนีเคาะที่เท้าแขนเบา ๆ สองครั้ง เป็นกิริยาที่ทรงทำยามไม่สบพระทัย หลิวอานที่ยืนอยู่ข้าง ๆ ก้มกายยกชาถวาย พระองค์รับไปจิบคำหนึ่งแล้ววางลง
ไม่มีคำชมสักคำ
หลังของเซียวหวยจิ้นทรุดลงเล็กน้อย ก่อนจะยืดตรงขึ้นอีกครั้ง เขากะพริบตาแรง ๆ แล้วพลิกกายขึ้นม้า ยังมีโอกาสอยู่!
การยิงธนูขณะควบม้าเริ่มขึ้นแล้ว
เซียวหวยจิ้นหนีบสีข้างม้า ม้าควบออกมาจากปลายทางวิ่ง เสียงลมกรอกเข้าหู เขาก้มตัวต่ำ ดึงลูกศรดอกแรกจากแล่ง เสียงกีบม้ากระทบพื้นรัวเร็ว เป้าที่อยู่ไกลลิบขยายใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็วในสายตา เขากลั้นหายใจ ง้างธนู เล็งเป้า แล้วปล่อยสาย ลูกศรดอกแรกเข้าเป้ากลางพอดี เสียงชื่นชมดังขึ้นทั่วอัฒจันทร์
เขาดึงลูกศรดอกที่สองออกมา
ในตอนนั้นเองเขาเห็นเซียวหลิน ฮ่องเต้กำลังทอดพระเนตรมาทางเขาเสียที แม้ดวงตาคู่นั้นจะอยู่ห่างออกไปหลายสิบก้าวจนมองไม่ชัด แต่เซียวหวยจิ้นกลับรู้สึกว่าพระบิดากำลังมองเขา มองเขาเพียงคนเดียว
เขาชะงักไปครึ่งลมหายใจ
เพียงครึ่งลมหายใจนั้น คันธนูก็เบนไป
ลูกศรดอกที่สองพลาดเป้า ปักลงบนพื้นหญ้าด้านหลังเป้า
เสียงชื่นชมพลันเงียบกริบ เหล่าขุนนางบนอัฒจันทร์มองหน้ากัน กุ้ยเฟยยกถ้วยชาขึ้นบังมุมปาก เซียวหวยจิ้นไม่ได้ยินเสียงเหล่านั้น เขาหนีบสีข้างม้าแรง ๆ แล้วดึงลูกศรดอกที่สามออกมา เขายังมีโอกาส ยิงเข้าเป้าสองในสามศรก็จะได้ที่หนึ่งในการยิงธนูขณะควบม้า
เขาง้างธนูบนหลังม้า เป้าใกล้เข้ามา ใกล้เข้ามาอีก
เขาปล่อยสายธนู
ในเสี้ยวขณะที่ลูกศรดอกที่สามพุ่งออกจากคันธนู เขารู้สึกว่ากีบม้าเหยียบถูกอะไรบางอย่าง ภายหลังจึงรู้ว่าสิ่งนั้นคือก้านลูกศรที่ตกอยู่บนพื้นจากรอบยิงธนูขณะควบม้าก่อนหน้า คนเลี้ยงม้าเก็บกวาดไม่หมด ม้าพลันสะดุดขาหน้า เขาทั้งร่างร่วงจากหลังม้า กระแทกพื้นทรายอย่างแรง
คันธนูหลุดจากมือ ลูกศรในแล่งกระจายเกลื่อนพื้น
ลูกศรดอกที่สามปักเฉียดอยู่ริมเป้า อย่างน้อยก็ยังไม่พลาดเป้า แต่คนตกจากหลังม้า ตามกติกาการขี่ม้ายิงธนู ย่อมได้อันดับสุดท้าย
เสียงอื้ออึงดังขึ้นจากอัฒจันทร์ เซียวหวยจิ้นฟังไม่ค่อยได้ศัพท์
เขาฟุบอยู่บนพื้นทราย หัวเข่าและข้อศอกแสบปวด ลองพยุงตัวลุกขึ้น แต่ฝ่ามือถลอกจนมีเลือดซึมออกมาเป็นเม็ด เขาเงยหน้าขึ้น มองไปยังอัฒจันทร์
เซียวหลินทรงลุกขึ้นแล้ว
ฮ่องเต้ทรงลุกขึ้น ทุกคนจึงลุกตาม เสียงอึกทึกในลานพลันเงียบลง แม้แต่ม้าก็สงบนิ่ง
ทุกคนกำลังรอปฏิกิริยาจากฝ่าบาท
เซียวหลินทอดพระเนตรเซียวหวยจิ้นที่อยู่บนพื้นทราย สายพระเนตรหยุดอยู่บนฝ่ามือถลอกของเขาไม่ถึงหนึ่งลมหายใจ จากนั้นก็ทรงหันพระวรกาย เสด็จลงจากอัฒจันทร์
“กลับวัง”
มีเพียงสองคำ
เกี้ยวเริ่มเคลื่อนขบวน เครื่องสูงสีเหลืองอร่ามเคลื่อนออกจากลานฝึกยุทธ เหล่าขุนนางพากันคุกเข่าลงจนเต็มพื้น ไม่มีใครกล้าเงยหน้า และไม่มีใครกล้าทูลเตือนฝ่าบาทว่าองค์รัชทายาทยังคงฟุบอยู่บนพื้นทราย
เซียวหวยจิ้นมองแผ่นหลังสีเหลืองอร่ามที่ห่างไกลออกไปเรื่อย ๆ คุกเข่านั่งอยู่บนพื้นทราย ไม่ได้ลุกขึ้น
แม่นมเบียดฝ่าฝูงชนเข้ามา ใช้แขนเสื้อเช็ดดินและเลือดบนใบหน้าให้เขา พลางพร่ำพูดว่า “ท่านองค์รัชทายาทไม่เจ็บ ไม่เจ็บนะเพคะ” เหมือนเมื่อครั้งเขาอายุสี่ขวบ
แต่เซียวหวยจิ้นอายุสิบขวบแล้ว
เขาไม่ได้ร้องไห้ เพียงมองไปยังทิศที่พระบิดาหายลับไป แล้วถามเสียงเบา
“แม่นม ข้าไม่ดีพอใช่หรือไม่”
น้ำตาของแม่นมไหลลงมา นางอยากบอกว่าไม่ใช่ ท่านองค์รัชทายาทดีมากแล้ว เป็นเด็กที่ดีที่สุดในใต้หล้า แต่นางกลับพูดไม่ออก เพราะรู้ว่าคำถามขององค์รัชทายาทไม่ใช่ “ข้าดีพอหรือไม่” หากแต่เป็น “เหตุใดพระบิดาจึงไม่มองข้า”
คำตอบนี้ นางให้เขาไม่ได้
ยามเย็นวันนั้น เซียวหวยจิ้นนั่งอยู่บนบันไดตำหนักรัชทายาทเพียงลำพัง
มือพันผ้าพันแผล หัวเข่าทายา ใบหน้ามีรอยถลอกหนึ่งแห่ง มีสะเก็ดเลือดบาง ๆ เขาไม่ให้ใครอยู่เป็นเพื่อน แม้แต่แม่นมก็ถูกส่งตัวไป เขานั่งอยู่อย่างนั้น เบื้องหน้าบนพื้นวางคันธนูเขาวัวของเขา
สายธนูหย่อนคลาย แต่เขาไม่ได้ขึงให้ตึง
โจวหรุ่ยเสิ่งมาแล้ว ชายชราไม่พูดอะไร นั่งลงข้างเขา และนั่งอยู่นานมากเช่นกัน เมฆอัสดงบนขอบฟ้าเปลี่ยนจากสีส้มแดงเป็นสีม่วงเทา โคมวังสว่างขึ้นทีละดวง ทอดเงาของคนทั้งสองให้ยาวเหยียด
“ท่านอาจารย์” เซียวหวยจิ้นเอ่ยขึ้นฉับพลัน “ตอนพระบิดายังทรงพระเยาว์ ประทับอยู่ในตำหนักหนาว ทรงใช้กิ่งไม้เขียนหนังสือบนพื้น ตัวอักษรบนพื้นลบแล้วเขียนใหม่ได้ เขียนผิดก็ไม่มีใครเห็น”
โจวหรุ่ยเสิ่งไม่ได้พูดอะไร
“แต่ข้าทำไม่ได้ ข้ายืนอยู่ในที่ที่พระองค์ทอดพระเนตรเห็น ลูกศรที่ข้ายิงออกไปตกกระจายเต็มพื้น พระองค์ทอดพระเนตรเห็นทั้งหมด”
น้ำเสียงของเขาสงบนิ่งเกินกว่าจะเป็นเด็กอายุสิบขวบ ความคับข้องใจทั้งหมดถูกกดไว้ในใจ
โจวหรุ่ยเสิ่งมองเขา ชายชราผู้สอนเซียวหลินมาสิบสามปี และสอนเซียวหวยจิ้นมาหกปี จู่ ๆ ก็รู้สึกว่าเด็กตรงหน้าคล้ายเซียวหลินในวันวานเหลือเกิน ที่จริงแล้วเครื่องหน้าของเซียวหวยจิ้นได้ฮองเฮาเสี้ยวอี้มา เป็นความงามที่มองแวบเดียวก็ทำให้รู้สึกอบอุ่น แต่สิ่งที่อยู่ในกระดูกกลับเหมือนฝ่าบาทมาก ความเด็ดเดี่ยวที่ล้มแล้วไม่ร้องไห้ ลุกขึ้นแล้วไม่ร้องเจ็บ ดวงตาสุกใสและดื้อรั้นคู่นั้น ช่างเหมือนกันไม่มีผิด
แต่เขาพูดออกไปไม่ได้ เพราะหากเขาบอกว่า “ท่านองค์รัชทายาทเหมือนฝ่าบาท” เด็กคนนี้คงดีใจจนนอนไม่หลับ ส่วนเซียวหลินจะทำอะไรหากพบว่าองค์รัชทายาทของตนเหมือนพระองค์ โจวหรุ่ยเสิ่งไม่กล้าคิด
เขาสอนเซียวหลินมาสิบสามปี รู้จักคนผู้นั้นดีเกินไป สิ่งที่คนผู้นั้นทนไม่ได้ที่สุด คือการมองเห็นเงาของตนเองในตัวผู้อื่น นั่นจะทำให้เขารู้สึกราวกับถูกมองทะลุ และในสายตาของเขา การถูกมองทะลุก็เท่ากับถูกกุมจุดอ่อนเอาไว้
“ท่านองค์รัชทายาท” ในที่สุดโจวหรุ่ยเสิ่งก็เอ่ยปาก น้ำเสียงเชื่องช้ากว่าปกติมาก “บนโลกนี้มีคนประเภทหนึ่ง เวลาเขามองคน เขาไม่ได้มองตัวเจ้า แต่กำลังประเมินเจ้า ประเมินว่าเจ้าเหมือนเขาหรือไม่ ประเมินว่าวันหน้าเจ้าจะก้าวข้ามเขาไปหรือไม่ ประเมินจุดบกพร่องทุกอย่างของเจ้า เขาไม่ได้จงใจ เพียงแต่เคยชินเช่นนั้นแล้ว”
เซียวหวยจิ้นหันมามองเขา แววตาสั่นไหววูบหนึ่ง
“แล้วข้าควรทำอย่างไร ท่านอาจารย์”
โจวหรุ่ยเสิ่งเงียบไปนานมาก
“ท่านองค์รัชทายาททำได้เพียงรอ”
“รออะไร”
“รอวันที่เขาจะใช้ประโยชน์จากท่าน”
เซียวหวยจิ้นฟังไม่เข้าใจ เขาก้มหน้า หยิบคันธนูที่สายหย่อนขึ้นมา ใช้นิ้วดีดสายธนู เสียง “หึ่ง” แผ่วเบาดังขึ้น
“ข้ารอได้” เขากล่าว “ข้าแค่กลัว”
“ท่านองค์รัชทายาทกลัวอะไร”
เขาเม้มริมฝีปาก คำถามนั้นวนเวียนอยู่ในใจไม่รู้กี่รอบ วนมาหกปี ตั้งแต่เสื้อคลุมตัวนั้นเมื่ออายุสี่ขวบ จนถึงลานฝึกยุทธในวันฉงหยาง เขาไม่เคยถามออกมาเลย
“พระบิดา...ไม่ชอบข้าจริง ๆ ใช่หรือไม่”
โจวหรุ่ยเสิ่งตอบไม่ได้
ลมยามค่ำพัดผ่านต้นอู๋ถงในตำหนักรัชทายาท ใบไม้ส่งเสียงเสียดสีกันซู่ซ่า ทิศทางตำหนักหยางซินที่อยู่ไกลออกไปสว่างไสว มีคนกำลังตรวจฎีกา มีคนเข้าเวรยาม มีคนวางแผน และมีคนกำลังฝัน
ส่วนเด็กอายุสิบขวบผู้นี้นั่งอยู่บนบันได ถามคำถามสำคัญที่สุดในชีวิตของเขา แต่กลับไม่ได้รับคำตอบ
คืนนั้น หลิวอานมาที่ตำหนักรัชทายาทเพื่อถ่ายทอดพระดำรัสด้วยวาจา
“ฝ่าบาททรงถามว่าอาการบาดเจ็บขององค์รัชทายาทเป็นอย่างไรบ้าง”
เซียวหวยจิ้นลุกจากตั่ง คลานลงมา คุกเข่าเท้าเปล่าฟังจนจบ จากนั้นจึงเงยหน้าขึ้น ทั้งที่เป็นเพียงคำถามไถ่ธรรมดา ดวงตาของเขากลับสุกสว่างราวกับได้รับรางวัลทั้งใต้หล้า
“ขอท่านกงกงหลิวทูลพระบิดาว่า บุตรไม่มีอะไร พรุ่งนี้จะอ่านหนังสือและฝึกยิงธนูตามปกติ ไม่ทำให้การเรียนล่าช้าเป็นอันขาด”
หลิวอานมององค์รัชทายาทที่มือพันผ้าพันแผล ใบหน้ามีสะเก็ดเลือด แต่กลับยิ้มงดงามยิ่งกว่าองค์ชายองค์ใด ก่อนจะก้มกายลงเล็กน้อย
“บ่าวรับพระบัญชา”
ตอนออกไป เขาหยุดยืนอยู่ใต้ระเบียง ลมกลางคืนพัดเข้าคอเสื้อ เขาหดคอลงเล็กน้อย
เขารับราชการในวังมาเกือบสี่สิบปี ได้พบเห็นผู้คนมากมาย และเรื่องราวมากมาย เมื่อครู่ฝ่าบาททรงตรวจฎีกาอยู่ครึ่งหนึ่ง จู่ ๆ ก็วางพู่กันลง แล้วตรัสถามว่า “องค์รัชทายาทตกม้าเจ็บหนักหรือไม่” จากนั้นทรงเงียบอยู่นานมาก จึงมีรับสั่งให้เขามาถ่ายทอดคำถาม
หลิวอานถอนใจ
ในวังแห่งนี้ คนที่ยากลำบากที่สุดไม่เคยเป็นคนที่คุกเข่า หากเป็นคนที่ยืนอยู่ต่างหาก เป็นคนที่ยืนอยู่บนจุดสูงสุด สีหน้าเย็นชา และไม่มีผู้ใดกล้าเข้าใกล้ แม้แต่ความห่วงใยก็ยังต้องซ่อนไว้ ซ่อนจนกระทั่งพระองค์เองยังเชื่อว่า นั่นเป็นเพียงคำถามตามธรรมเนียมของฮ่องเต้ที่มีต่อองค์รัชทายาทเท่านั้น
ส่วนเด็กคนนั้น แค่คำพูดหกคำก็ถือเป็นขนมหวานได้แล้ว
หลิวอานเดินเข้าไปในราตรี เสียงกลองบอกยามดังมาจากที่ไกล บัดนี้เข้าสู่ยามหนึ่งแล้ว
ตะเกียงในตำหนักรัชทายาทยังคงสว่างอยู่
สว่างอยู่นานแสนนานก็ยังไม่ดับ